කවුද මේ ටෙම්ප්ලර් නයිට්වරු ? – 3 කොටස

ටෙම්ප්ලර් නයිට්වරුන් ගැන කතාබහ කෙරෙන ලිපි මාලාවේ තුන්වැන්න…

කතෝලික ආගම ආරක්ෂා කරන්න බිහිවුණ ටෙම්ප්ලර්වරුන් ශුද්ධ වූ දේශය, ඒ කියන්නේ ජෙරුසෙලම අතහැරලා දමලා එන්න වුණ හැටි පසුගිය ලිපි වලින් ඔයාලා කියවන්න ඇති. දැන් අපි කතා කරන්න යන්නේ යුරෝපයට පසුබැස්ස ටෙම්ප්ලර් කණ්ඩායමේ ඉරණම ගැන.

ක්‍රි.ව. 1305 දී අළුතින් පත් වුණ පාප්වහන්සේ වූ ප්‍රංශයේ අවිග්නොන් (Avignon) හි V වන ශුද්ධෝත්තම ක්ලෙමන්ට් පාප්තුමා  (Pope Clement V) විසින් එවකට ටෙම්ප්ලර් හි ප්‍රධාන ආචාර්‍යවරයා වූ ජැකස් ඩි මොලෙ (Jacques de Molay) සහ හොස්පිටලර් නයිටු නිකායේ ප්‍රධාන ආචාර්‍යවරයා වූ ෆල්ක් ඩි විලට් ( Fulk de Villaret) වෙත ලිපියක් මගින් දන්වා තිබුණේ නිකාය දෙකම එකතු වෙලා කටයුතු කිරීම පිළිබඳව සිතා බලන ලෙසට.

 

ටෙම්ප්ලර් ප්‍රධානී ජැකස් ඩි මොලෙ

නමුත් දෙපිරිසෙන්ම ලැබුණේ අයහපත් ප්‍රතිචාරයක්. තමන්ගේ අදහසේ දිගින් දිගටම සිටි පාප්තුමා වසර 1306 දී නයිටු නිකාය දෙකේම ප්‍රධාන ගුරුවරුන්ට ලිපි මගින් දන්වන්නේ වහාම තමන් සමග  සාකච්ජාවකට එන ලෙස. 1307 වසර ආරම්භ වීමත් සමග ඩි මොලෙ පාප්තුමා සමග සාක්ච්ඡා කිරීමට යනවා. නමුත් ඩි විලට් නයිට්වරයාගේ පැමිණීම මාස දෙකකින් පමණ ප්‍රමාද වන බව ආරංචි වන නිසා පාප්තුමා ටෙම්ප්ලර් ප්‍රධානියා සමග සංවිධානයෙන් නෙරපූ ඇතැම් නයිට්වරුන්ගේ ක්‍රියාවන් පිළිබඳව ප්‍රංශ රජුට ලැබී තිබෙන පැමිණිලි පිළිබඳව දැනුවත් කරනවා.

 

ශුද්ධෝත්තම V වන ක්ලෙමන්ට් පාප්තුමා

නෙරපූ නයිටුවන් තවමත් ටෙම්ප්ලර් නාමය භාවිත කරමින් විවිධ දුරාචාර වල නිරත වන බව පාප්තුමා පැහැදිලි කරනවා. මේ පිළිබඳ එවකට ප්‍රංශයේ රජු වූ IV වන පිලිප් රජු (Philip IV of France) අවධානයෙන් පසුවන බවත් පැමිණිලි විභාග කිරීමට යන බවත් පාප්තුමා තවදුරටත් පැහැදිළි කරනවා. නමුත් සම්පූර්ණ නයිට් සංවිධානය කෙරෙහිම රජුගේ දැඩි අප්‍රසාදයක් ඇති බව පාප්තුමා කියා සිටිනවා.

ප්‍රංශයේ IV වන පිලිප් රජු

මේ තත්ත්වය විමසා බලන ඩි මොලෙ ට මෙය සිතාමතා තම සංවිධානය උගුලකට හසු කිරීමට යාමක් බවට වටහාගන්න වැඩි වෙලාවක් ගතවෙන්නේ නැහැ. වර්ෂ 1285 දී රාජ්‍යත්වයට පත්වන IV වන පිලිප් රජු ඔහුගේ අවසාන සටන වන නෝමන්වරු හා ඉංග්‍රීසීන් අතර ඇති වූ සටන සඳහා අධික වශයෙන් මුදල් ණයට ගනු ලබන්නේ ධනවත් ටෙම්ප්ලර් සංවිධානයෙන්. එ නිසා තම ණය බරින් බේරීමට ටෙම්ප්ලර්වරුන් විනාශ කිරීමට කරනු ලබන සැලසුමක් ලෙසට මෙය ඩි මොලෙ තේරුම් ගන්නවා. ඒ වගේම ප්‍රංශයෙන්ම පත් වූ නව පාප්වහන්සේට ද ටෙම්ප්ලර්වරුන් මර්දනය කිරීම කෙරෙහි රජුගේ දැඩි පීඩනයක් එල්ලවෙන බව ඩි මොලෙ ට පෙනී යනවා.

 

යක්ෂ වන්දනාවේ යෙදෙන ටෙම්ප්ලර්වරු

අවසානයේ 1307 වසරේ ඔක්තෝබර් 13 වැනි සිකුරාදා දිනක IV වන පිලිප් රජු විසින් විශේෂ ආඥාවක් නිකුත් කරනවා. ඒ, ඩි මොලෙ ඇතුළු ටෙම්ප්ලර් නයිට්වරුන් වහාම අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස දන්වමින්. “Dieu n’est pas content, nous avons des ennemis de la foi dans le Royaume” (දෙවියන්වහන්සේ සතුටු නැත. රාජ්‍යයේ භක්තිමත් බවට එරෙහිව සතුරන් අපට සිටී) යනුවෙන් ආරම්භ වන එම ආඥාව ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වී ඩි මොලෙ ඇතුළු ටෙම්ප්ලර්වරුන් බොහෝදෙනෙක් අත්අඩංගුවට පත් වෙනවා. මෙලෙස ටෙම්ප්ලර්වරුන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට චෝදනා ලෙස කරුණු ගණනක් ගොනු කරනවා.

 

v වන ක්ලෙමන්ට් පාප්තුමා ටෙම්ප්ලර්වරුන්ට විරුද්ධව චෝදනා විභාග කිරීම

ටෙම්ප්ලර් උත්සවාදියෙහි හා නවකයින් බඳවාගැනීමේ දී සාමාජිකයන් ලවා ශුද්ධ වූ කුරුසිය මත කෙළ ගැසීමට සැලැස්වීම, ව්‍යාභිචාරී ක්‍රියාවන්ට අනුබල දීම, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, අශ්ශීල සිප ගැනීම සහ සමලිංගික ක්‍රියාවන් සිදු කිරීම මෙන්ම යක්ෂයා වන්දනාමාන කිරීම වැනි කරුණු ගණනාවක් ටෙම්ප්ලර්වරුන්ට එරෙහිව පෙළගස්වනු ලබනවා. මේවාට අමතරව මූල්‍ය වංචා, රැවටීම් හා සංවිධානයේ රහසිගත භාවය වැනි කරුණු සම්බන්ධවත් ඔවුන් චෝදනා ලබනවා.

බැප්හොමෙට්

පිලිප් රජු විසින් සිදු කරනු ලැබූ අතිශය කෲර වධ බන්ධන යටතේ නයිට්වරුන් ඇතැමෙක් මේ චෝදනා බලෙන් පිළිගනු ලබනවා. විශේෂයෙන් ටෙම්ප්ලර් ආරාම තුල සාතන්ගේ නියෝජනයක් වන ‘බැප්හොමෙට්’ (Baphomet) නම් දේව වන්දනාව සිදු කරන බවට වූ චෝදනාවත් සමග බොහෝ කිතුණුවන් තුල ටෙම්ප්ලර්වරුන් කෙරෙහි තිබූ පැහැදීම නැතිව යනවා. කෙසේ නමුත් වසර 1307 නොවැම්බර් 22 ක්ලෙමන්ට් පාප් තුමා විසින් නිකුත් කරන ලබන ආගමික ආඥාවක් මගින් සියළුම ටෙම්ප්ලර්වරු අත් අඩංගුවට ගන්නා ලෙසත් ඔවුන් සතු දේපළ රාජසන්තක කරන ලෙසත් නියෝග කරනවා. මෙලෙස අත් අඩංගුවට ගන්නා ටෙම්ප්ලර්වරුන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයන් ලෙස සලකමින් ඊට දඬුවම වන පණ පිටින් පුළුස්සා දැමීමට ලක් කරනවා. ටෙම්ප්ලර්වරුන්ට අයත් වස්තුව බොහෝමයක් හොස්පිටලර් වැනි අනෙකුත් නයිටු නිකායන්ට අයිති වෙනවා.

ටෙම්ප්ලර්වරුන් පණ පිටින් පිළිස්සීම

ටෙම්ප්ලර් ප්‍රධානියා වූ ඩි මොලෙ, කෲර වධ බන්ධන යටතේ බලහත්කාරයෙන් චෝදනා පිළිගැනීම නිසා 1314 මාර්තු මස 18 දින පණපිටින් පුළුස්සා මරා දමනවා. එහිදී ඔහුගේ අවසාන ඉල්ලීම වන්නේ නොතර්දාම් පල්ලිය පේන මානයේ යාඥා කරන ඉරියව්වෙන් තම දෑත් බැඳ දමා මරා දමන්න කියාය. ජනප්‍රවාදයේ කියවෙන විදියට ඩි මොලෙ තමාව වටකරගෙන තියන ගිණි දළු අතරින් කෑගහලා පාප්තුමාටත් රජුටත් සාප කරලා තියනවා. ඉතා ඉක්මණින්ම දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියේ ඔවුන් දෙදෙනා තමාට හමුවෙනු ඇතැයි ඔහු කෑ ගසා කියමිනුයි මරණයට පත් වී ඇත්තේ.

ජැකස් ඩි මොලෙ පිළිස්සීම

දෙවියන්වහන්සේ නිවැරදිකරුවා කවුද යන්න දන්නා බවත් වැරදිකරුවන්ට ඉතා ඉක්මණින් දඬුවම් ලැබෙන බවත් යන්නයි ඔහුගේ අවසාන වචන කීපය. අහඹුවක්ද ශාපය පළදීමක් ද යන්න සිතා ගන්නට නොහැකි වන ආකාරයෙන් පාප්තුමාගේ සහ රජුගේ ඉරණම ඩි මොලෙ කියූ විදියටම විසඳෙනවා. ඒ ක්ලෙමන්ට් පාප්තුමා මෙම සිදුවීමෙන් මසක් ගතවෙන්නත් කලින් මිය යාම නිසා සහ IV වන පිලිප් රජු එම වසර අවසාන වීමටත් ප්‍රථම දඩයමේ යාමේදී සිදුවූ අනතුරකින් මරණයට පත් වීමෙන්.

 

Jason Voorhees නම් බිහිසුණු චරිතය රැගත් Friday the 13th චිත්‍රපට මාලාවේ චිත්‍රපටයක්

එපමණක් නෙවෙයි. අද ඔබ අපි නරඹන බොහෝමයක් භයානක හොලිවුඩ් චිත්‍රපට වලට පාදක වූ 13 වැනි සිකුරාදා –  Friday the 13th යන සංකල්පය පැවතගෙන එන්නේත් මේ ටෙම්ප්ලර් නයිට්වරුන් අත් අඩංගුවට ගන්න පිලිප් රජු විශේෂ ආඥාව නිකුත් කරපු ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා නිමිතිකොට ගෙන බව ඔබ දන්නවා ද? පුදුමයි නේද?

 

මතු සබැඳි..

සමූල ඝාතනයෙන් බේරුනු ටෙම්ප්ලර් නයිට්වරු මීලඟ ලිපියෙන්..

 

සටහන – ඉසුරු හිදැල්ලආරච්චි

 

 

 

භවය වනසන පරදාර සේවනය

කුසුම්පුරය නමින් යුතු පාටලී නගරය මේ මහ පොළවට ආභරණයක්‌. ශාක්‍ය කුලයේ උපන් ගුණවත් භික්‌ෂුණින් දෙනමක්‌ ඒ නගරයේ සිටින්නීය. එක්‌ භික්‌ෂුණියකගේ නම ඉසිදාසී. අනෙක්‌ භික්‌ෂුණිය බෝධි නම් වූවාය. ඉසිදාසි තෙරණිය සහ බෝධි තෙරණිය සිල්වත් මෙන්ම ගුණවත්ද වූවෝය. ඒ තෙරණියෝ දෙදෙනාම නිතරම ධ්‍යාන සැපයෙන් වාසය කරති. මෙම නිකලෙස්‌ තෙරණියෝ දෙනම, බුදුසමිඳුගේ සද්ධර්මය බොහෝ අසා ඒ ඇසූ ධර්මය දරාගෙන සිටින්නෝය.

දවසක්‌ ඒ භික්‌ෂුණි දෙනම පිණ්‌ඩපාතයේ වැඩම කර දන් වළඳා ඉන්පසුව දෙපා සෝදාගෙන විවේක තැනක සුවසේ සිටියදී මෙසේ කතාබහක්‌ ඇතිවිය.

‘ආර්ය වූ ඉසිදාසී, ඔයා හරිම ලස්‌සන තරුණ වයසේ ඉන්න කෙනෙක්‌. ඉතින් ඔබතුමිය මහණ වෙන්න කල්පනා කළේ ගිහි ගෙදරදී කොයි ආකාරයේ දෝෂයක්‌ දැකද?’

බෝධි තෙරණිය විසින් විවේක සුවයෙන් ඉන්න අතර මෙසේ ඉසිදාසි තෙරණියගෙන් විමසා සිටිය අවස්‌ථාවේ දහම් දෙසීමේ දක්‌ෂ වූ ඉසිදාසි තෙරණිය මේ ලෙසින් පිළිතුරු දෙන ලදී.

‘එහෙම නම් බෝධි තෙරණියනි. මම මහණ වුණු ආකාරය අහන්න. මගේ පියා උදේනි නගරයේ ඉන්න සිටුවරයෙක්‌ ඒ වගේම සිල්වත් කෙනෙක්‌. මම ඒ අයගේ එකම දුවයි ඒ නිසා ඒ අයගේ හැම ආදරයක්‌ම මට ලැබුණා. මේ අතර සාකේත නගරයේ උසස්‌ කුලයකින් මට මංගල යෝජනාවක්‌ ඉදිරිපත් කර එවා තිබුණා. ඒ සිටුවරයාත් බොහොම වස්‌තුව තිබුණ කෙනෙක්‌. එම නිසාම එම සිටුතුමාගේ ලේලිය වශයෙන් මාව මගේ තාත්තා විවාහ කර දුන්නා. ඉතින් මම නැන්දයි, මාමයි ළඟට උදේ සවස ගිහින් ඒ අයගේ දෙපා වැන්දා. ඒ වගේම මම කෙරුවේ ඔවුන් කියන දෙයක්‌ විතරමයි.

මම මගේ ස්‌වාමියාට හරි එයාගේ සහෝදර සහෝදරියන්ට හරි ඒ කවුරුන් හෝ දැක්‌කොත් ඉඳගෙන හිටපු පුටුවෙන් නැගිට ඒ අයට වාඩිවෙන්න දෙනවා. කෑමෙන්, බීමෙන් වුණත් කැවිලි පෙවිලිවලින් වුණත් ඒ අය කැමැති දේවල් හදල දීල මම ඒ අයව සතුටු කළා. ඒ විදියට ඒ අයට හොඳට සැලකුවා. අවශ්‍ය දේ වෙලාවට හොයා බලා උපස්‌ථාන කළා. මම මගේ අතින්ම සැමියාගේ දෙපා සෝදලයි ගෙට ගන්නේ. ස්‌වාමියා ළඟට මම යන්නේත් වැඳගෙනයි. මම පනාව, සුවඳ විලවුනුත් වර්ගත් වෙනත් දේවලුත් කණ්‌නාඩියත් අරගෙන සැමිය ළඟට යනවා මගේ අතින්ම මගේ සැමියාව මා සැරසුවේ. මම මගේ අතින්ම බත් ඉව්වා, හැලි වළං හේදුවා. හරියට අම්ම කෙනකු තමන්ගේ එකම දරුවකුට සලකනවා වගේමයි මම සැමියාට කටයුතු කළේ. නමුත් මම එයාට කොයි තරම් ආදරයෙන් වැඩකාරකම් කරගෙන හිටියත්, නිහතමානීව සොයා බලා කටයුතු කරගෙන සිටියත්, කම්මැලි නැති සිල්වත් ජීවිතයක්‌ ගෙවන මටමයි සැමියා බනින්නේ. අන්තිමේදී එයා ඒගොල්ලන්ගේ දෙමාපියන්ට මෙහෙම කිව්වා. “මම යනවා මේ ගෙදර අතහැරලා. මට මේ ඉසිදාසිත් එක්‌ක පවුල් කන්න ඕනකමක්‌ නෑ”.

එවිට සැමියාගේ දෙමාපියන් මෙහෙම පවසා සටියා.

“පුතේ එහෙම කියන්න එපා. ඔය ඉසිදාසි ඤාණවන්ත කෙනෙක්‌. වාසනාවන්ත කෙනෙක්‌. වීර්යවන්ත කෙනෙක්‌. කම්මැලි නැහැ. ඉතින් පුතේ ඔයා මොකද ඉසිදාසිට මේතරම් අකමැති?”

එවිට සැමියා, “ඔව් ඇය මට වරදක්‌ කළේ නැහැ. නමුත් මට ඉසිදාසිත් සමග ඉන්න ඕනකමක්‌ නැහැ. මට ඇයව අප්පිරියයි. මට ඇගෙන් වැඩක්‌ නැහැ. එහෙම නම් මම ඔයගොල්ලන්ටත් නොකියාම මේ ගෙදරින් යන්න යනවා”.

එවිට නැන්දයි, මාමයි එයාගේ වචනය පිළිගත්තා. ඉන්පසුව ඒ අය “දරුවෝ ඔයා මොකක්‌ද අපේ පුතාට කළ වැරැද්ද. සැක කරන්නේ නැතිව අපට කියන්න” යෑයි මගෙන් ඇසුවා.

“මම එයාට වරදක්‌ කළේ නැහැ. හිංසාවක්‌ කළේ නැහැ. වැරැදි වචනයක්‌ කියලත් නැහැ. ආර්යාවෙනි, ඉතින් එයා මේ තරම් මාත් එක්‌ක තරහ වුණාට මම මොකද කරන්නේ” කියා මම පැවැසුවා.

“අපේ පුතාව රැක බලාගෙන හිටිය ලස්‌සන ලක්‌ෂ්මීව අපේ පවුලට නැතිවුණා” කියලා ඒ දෙමව්පියෝ මාව ආයෙමත් අපේ තාත්තා ළඟට යෑව්වා.

ඒ වතාවේ මගේ තාත්තා අපට වඩා බදු ආදායම් භාගයක්‌ ලැබෙන ධනවත් පවුලකට මාව බන්දලා දුන්නා. මාසයයි මම ඒ ගෙදර හිටියේ. මම කීකරු දාසියක්‌ වගේ උපස්‌ථාන කරද්දී ද්‍රෝහිකම් නොකරද්දී සිල්වත්ව සිටියදී, එගෙදරිනුත් මාව අයින් කළා. අන්තිමේදී මගේ තාත්තා සිඟමනේ ඇවිදගෙන ගිය ඉඳුල් කකා ඉන්න මිනිහෙක්‌ එක්‌කගෙන ආවා.

“ළමයෝ ඔය රෙදි කඩමාල්ලයි, ඔය තැටියයි විසි කරපන්. මගේ දියණියගේ ස්‌වාමියා බවට පත්වෙයන්” කියලා කිව්වා.

ඒ මනුස්‌සයා මමත් එක්‌ක ටික කලක්‌ සිටියා. එයත් මාව අත්හැරලා ගියා. එයා යන දවසේ තාත්තාට මෙහෙම කිව්වා. “මගේ රෙදි කඩමල්ලයි, මගේ තැටියයි මට ආපසු ඕන. මම ආපසු සිඟාකන්න පටන් ගන්නවා”. එවිට අම්මයි, තාත්තයි එයාට මෙහෙම කිව්වා. “මේ ගෙදරින් ඔයාට මොනවාද ලැබෙන්නේ නැත්තේ? ඕන දෙයක්‌ කියන්න හරිගස්‌සලා දෙන්නම්”.

එහෙම කියද්දිත් එයා මෙන්න මෙහෙම කිව්වා. “නෑ මට ජීවත්වෙන්න තාම හයිය තියෙනවා. මට මේ ඉසිදාසිගෙන් වැඩක්‌ නැහැ. මට ඉසිදාසිත් එක්‌ක පවුල් කන්නට ඕනකමක්‌ නැහැ”. ඒ ඉඳුල් කන මනුස්‌සයත් මාව දාලා ගියා. ඉතින් මම තනියම හිතන්න පටන් ගත්තා. එක්‌කෝ මම කාටවත් නොකියා දිවි නසා ගන්නවා. එහෙම නැත්නම් මම මහණ වෙනවා.

දවසක්‌ ආර්යවූ ජිනදත්තා භික්‌ෂුණිය පිණ්‌ඩපාත වඩින ගමන් අපේ ගෙදරටත් වැඩියා. ඒ භික්‌ෂුණිය විනයධර, බහුශ්‍රෑත බොහොත සිල්වත් කෙනෙක්‌. ඒ භික්‌ෂුණියට අපි සිටිය ආසනේ වාඩිවෙන්න පිළියෙළ කළා. එතන ඉඳගත්ත ඒ භික්‌ෂුණියගේ දෙපා වැඳ දානය පූජාකරගත්තා. දන්පැන්වලිනුත් කැවිලි-පෙවිලිවලිනුත් එයාට සැලකුවා. “ආර්යාවෙනි, මමත් කැමතියි මහණ වෙන්න” කියලා මම කිව්වා. ඒ වෙලාවේ තාත්තා මට මෙසේ කිව්වා.

“දුවේ ඔයා මේ ගෙදර ඉඳගෙනම ධර්මයේ හැසිරෙන්න. ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට දාන මානවලින් සලකන්න”.

ඒ වෙලාවේ මම තාත්තා ළඟ වැඳගෙන හඬා වැටුණා. “නෑ මම කරගත් පව් තමයි මේ. මමම ඒ පව් ගෙවල අවසන් කර දමනවා”. ඉන්පසුව මගේ තාත්තා මෙහෙම කිව්වා “නර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් උතුම් ධර්මයක්‌ අවබෝධ කළා නම් දුවේ ඔයත් ඒ උතුම් ධර්මයට පැමිණ අවබෝධය ලබාගන්න. නිවනට පත්වෙන්න”.

මම දෙමාපියන්ටත්, නෑදෑ පිරිසටත් වන්දනා මාන කළා. ඔන්න ඉතින් මමත් මහණ වුණා. මහණවෙලා හත්දවසින් මමත් ත්‍රිවිද්‍යාව ලබාගත්තා. පෙර විසූ ජීවිත දැක ගැනීමේ ඤාණය (පුබ්බේ නිවාසනුස්‌සති ඤාණය), අනෙක්‌ අයගේ චුතියත් උප්පත්තියක්‌ දැක ගැනීමේ හැකියාව (චුතුපපාත ඤාණය), සියලුම කෙලෙස්‌ ප්‍රහානය කිරීමේ ඤාණය (ආශ්‍රවක්‌ෂය ඤාණය). මට පුළුවන් වුණා මේ ජීවිතයේ විපාක වින්දේ ඒ කාලයේ කළ පවකටයි. මම ඔබතුමියට ඒ ගැන කියන්නම් හොඳට අහගෙන ඉන්න.

මීට ආත්මභාව හතකට කලින් ඒරකච්ඡ නගරයේ ගොඩක්‌ ධනය තියෙන රන්කරුවෙක්‌ වෙලා මම හිටියේ. මම තරුණකමින් මත්වෙලා හිටියේ. මම නොයෙක්‌ කාන්තාවන් පස්‌සේ ගියා. මම ගතකළේ සල්ලාල ජීවිතයක්‌. ඒ ජීවිතය අවසානයේදී මම (මැරිලා) මනුස්‌ස ලෝකයෙන් චුතවෙලා ඉපදුනේ නිරයේ. නිරයේ ඉපදුන මම නිරයේ ගොඩක්‌ දුක්‌ වින්දා. එම නිරයෙන් චුතවුණාට පසුව මම උපන්නේ වැඳිරියකගේ කුසේ. ඒ වැඳිරියගේ කුසෙන් ඉපදිලා දවස්‌ හතයි ඒ වඳුරු රැළේ හිටපු නායක වඳුරා මගේ පුරුෂ ලිංගය හූරලා දැම්මා. “පර ස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ කර්ම විපාකය තමයි මා ඒ වින්ඳේ. මම බොහොම බයාදු වඳුරකු හැටියට බොහෝ කල් හිරිහැර වින්දා.

මම එතැනින් මැරී සින්ධව වනයේ හිටිය එක ඇහැක්‌ අන්ධ වුණු කුදු ගැහිච්ච බූරු දෙනකගේ කුසේ ඉපදුණා. මම ඉපදුණාට පසුව කුඩා කාලයේදීම මිනිසුන් මාව අල්ලාගෙන ගිහින් මගේ කර අඹල මගේ රහසඟේ ඇට තැලුවා. ඉන්පසුව මම දොළොස්‌ අවුරුද්දක්‌ දරුවන් පිටේ තියාගෙන ඇවිද්දා. නමුත අර ඇට තලපු තැන තුවාලවෙලා තිබුණේ. ඒ තුවාලෙට පණුවො ගහලා මම ලෙඩ වුණා. මම ඒ වින්ඳේ පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ එකේ විපාකයි.

මම එතනින් මැරී ඉපදුණේ හරක්‌ වෙළෙන්ඳෙක්‌ ළඟ හිටපු ගවදෙනකගේ කුසේ. මම රතුපාට වුණු වහු පැටියෙක්‌ හැටියට මේ ලෝකයේ එළිය දුටුවා. බොහොම සතුටින් ඉන්න විට දෙළොස්‌වැනි මාසයේදී අර විදිහටම මගේ ලිංගයේ ඇට තැලුවා. ඉන්පසුව මම නගුල් උස්‌සාගෙන ගියා දවස පුරාම හෑවා. ගැල්බර කර තියාගෙන ගියා ඇති තරම් බර ඇද්දා. අන්ධයෙක්‌ වගේ මම පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ නිසා මම අන්ධවී ලෙඩවී ගියා.

මම එතනින් මියගොස්‌ නගරයේ වීදියේ දාසිකයගේ කුසේ තමයි ඒ අවස්‌ථාවේ මම උපන්නේ. පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කිරීමේ විපාක බලන්න. ඒ අවස්‌ථාවේ මම ඉපදුණේ ගැහැණියකුත් නොවේ. පිරිමියකුත් නොවේ. නපුංසකයෙක්‌ හැටියටයි. එහෙම ජීවත්වෙලා හාස්‍යයට උපහාසයට ලක්‌වෙවී සිට අවුරුදු තිහේදී මම මැරුණා. එතනින් මියගිහින් මම ඉපදුණේ ස්‌ත්‍රියක්‌ හැටියට ණය බරින් මිරිකී ගිය ගැල්බර ගෙනගිය පවුලකයි. මම ගොඩක්‌ දුක්‌ වින්දා. අපි ගත්ත ණය ගෙවාගන්න අම්මට, තාත්තට බැරිවුණා. ගැල්නායකයා අපේ ගෙදරට ඇවිදින් ණය හිලව් වෙන්න කියලා මම අඬද්දී මාව බලහත්කාරයෙන්ම අරගෙන ගියා. එවිට මට වයස අවුරුදු දහසයයි. මම තරුණයි. ඒ ගැල් නායකයාගේ පුතෙක්‌ හිටියා ගිරිදාස කියලා. එයා මාව තමන්ගේ ගෙදරට කැඳවාගත්තා. ඒ ගැල් නායකයාගේ පුතාට (ගිරිදාසට) හිටියා හොඳ සිල්වත් ගුණවත් ස්‌වාමි භක්‌තිය තිබෙන බිරිඳක්‌. මට ඈ ගැන ඉරිසියා හිතුණා. ඉතින් මම කළේ ඒ බිරිඳ ගැන ගිරිදාස කිපෙන විදිහට නිතර කටයුතු කිරීමයි.

මම දාසියක්‌ වගේ ස්‌වාමියාට උපස්‌ථාන කරද්දී, ස්‌වාමියා මාව අත්හැරලා යන්නේ ඒ අකුසල කර්මයේ විපාක වශයෙනුයි. ඉතින් මම දැන් ඒ කර්මයත් අවසන් කළා”.

ඉසිදාසි රහත් තෙරණියගේ කතාව – ථේර ථෙරී ගාථා (චත්තාලිස නිපාතෝ)

පිබිදෙන පොළොන්නරුව- Awakening of Polonnaruwa

අතිගරු ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මහතාගේ අනුග්‍රහයෙන් ‘සියවසක දුර දකින පස්වසක දිගහැරුම’ (Five Year Plan of Hundred Year Vision) නම් වූ පස් අවුරුදු සංවර්ධන ව්‍යාපෘති තේමාව යටතේ මෙම ‘පිබිදෙන පොළොන්නරුව’ (Awakening of Polonnaruwa) දිස්ත්‍රික් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය මෑතකදී ආරම්භ කළා.එනම්, 2015.10.21 වන දිනදී එම ව්‍යාපෘතියේ අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණය ප්‍රකාශයට පත් වුනා.  එය පහතින් සදහන් වෙනවා.

 2015.10.21 දිනැති අමාත්‍ය මණ්ඩල තිරණය පිළිබද මාධ්‍ය ප්‍රකාශය :-

අතිගරු ජනාධිපතිතුමාගේ යෝජනාවක් අනුව ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන පිබිදෙන පොළොන්නරුව නගර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ ව්‍යාපෘති කළමනාකාරිත්ව ආයතනය වශයෙන් නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය පත්කිරීමටත්, එම ව්‍යාපෘතියේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී උපදේශක කාර්යය සදහා ඉංජිනේරු කාර්යයන් සදහා උපදේශක කාර්යාංශය පත්කිරීමටත් මහා නගර හා බස්නාහිර සංවර්ධන අමාත්‍ය  පාඨලී චම්පික රණවක මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද යෝජනාව අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලදී.

 

මෙම සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ පොළොන්නරුව ප්‍රදේශයේ අඩු ආදායම්ලාභී සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජිවන තත්වය ඉහල නැංවීමට අපේක්ෂා කරමින් මහා මාර්ග ඇතුළු යටිතල පහසුකම්, අධ්‍යාපනය, කෘෂිකර්මාන්තය, සෞඛ්‍ය, පරිසරය, ආර්ථික, විදුලි හා තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍ර හා නිවාස ඉදිකිරීම් ආදී ක්ෂේත්‍රයන්හි සංවර්ධන කටයුතු සිදු කිරීමට නියමිතයි.

මෙම ව්‍යාපෘතිය පිලිබදව ජනාධිපතිවරයා මුල් වරට පැවසුයේ අරලගංවිල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ නව පන්ති කාමරයකට මුල්ගල තැබූ උත්සවයේදීය. නව රජය විසින් ආරම්භ කල මෙම ව්‍යාපෘතිය යටතේ පොළොන්නරු දිස්ත්‍රික්කය වේගවත් සංවර්ධනයක් අත්කරගනු ඇතැයි බලාපොරොත්තුවන බව ජනාධිපතිතුමා පැවසුවා.එසේම පසුගිය සමයේ මෙන් එක් ප්‍රදේශයක් නොව මුළු රටම සංවර්ධනය කිරීම තමන්ගේ අදහස බවත් එතුමා වැඩිදුරටත් පැවසුවා.

මේ වනවිට ඒ හා සබැදි නොයෙක් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතිනවා.

පිබිදෙන පොළොන්නරුව වැඩපිළිවෙල යටතේ වසර 2025 වන විට මුළු පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේම ජනතාවගේ පානිය ජල අවශ්‍යතා සම්පුර්ණ කිරීමට සැලසුම් කර තිබෙනවා.එයට රුපියල් බිලියන 54ක මුදලක් වැය කිරීමට නියමිතයි.එයට ආධාර දෙන්නේ චීනයයි. පොළොන්නරුව, මැදිරිගිරිය ,හිගුරක්ගොඩ ජනතාවට නළ මගින් පිරිසිදු ජලය ලබාදීමෙන් එම පලාත්වල දක්නට ලැබෙන වකුගඩු රෝගීන් සංඛ්‍යාවද පහල දමා ගැනීමට ඉඩකඩ සැලසෙනු ඇත. මෙයට අමතරව ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව මගින් පොළොන්නරුව ගල්ලෑල්ල ජල යෝජනා ක්‍රමය මගිනුත් පොළොන්නරුව නාගරික ජනතාවගේ පානිය ජල අවශ්‍යතාවය සපුරාලීමට වැඩපිළිවලක් ක්‍රියාත්මක වෙනවා.

එමෙන්ම,වැලිකන්ද නගරයේ පානිය ජාල යෝජනා ක්‍රමය විවෘත කිරීම,වැලිකන්ද මහා විද්‍යාලයේ තාක්ෂණ විද්‍යා පීඨය හා විද්‍යාගාරය විවෘත කිරිම, නව දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලකට මුල් ගල් තැබීමත් සිදුකොට තිබෙනවා.

එසේම, ‘පිබිදෙමු පොළොන්නරුව -රජරට නවෝදය’ ව්‍යාපෘතිය යටතේ ‘රට වෙනුවෙන් පිබිදෙන පුලතිසි යෞවනය’ තේමාව යටතේ 2017.03.10 සිට 2017.03.12 දක්වා තෙදින යොවුන් කදවුරක් ද පැවැත්වුනා. එය පොළොන්නරුව රාජකීය විද්‍යාලයේදී 3000ක පමණ පොළොන්නරුවේ තරුණ තරුණියන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් පැවැත්වුනා. එහිදී මත්ද්‍රව්‍ය නිවාරණය,තිරසර පරිසර ආරක්ෂණය,කෘෂිකර්මාන්තය හා  පෝෂණීය ආහාර ,වකුගඩු රෝග නිවාරණය හා ළමා ආරක්ෂණය පිලිබදව තරුණ තරුණියන් දැනුවත් කරනු ලැබුවා.

මේ වනවිට මෙම ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ වී වසර දෙකක් ගතවී අවසන්. ඒ හා සබැදි නොයෙක් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතිනවා. පසුගිය රජය මුලිකවම අවධානය යොමුකළේ දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට ප්‍රදේශය සංවර්ධනය කිරීමටයි. එහිදී සිදු කල යම් යම් ව්‍යාපෘති අසාර්ථකව ඇතිබවට තහවුරු වෙනවා. ඉතින්,මෙම ‘පිබිදෙමු පොළොන්නරුව’ ව්‍යාපෘතිය මහජනයාට ප්‍රතිලාභ ලබාදෙන ඵලදායි ව්‍යාපෘතියක් වනු ඇතැයි සියල්ලන්ගේම අපේක්ෂාවයි.

 

අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි.

 

රට ඉඳි කෑමට ගැනීමෙන්…

අද අපි ඔබට කියන්න යන්නේ ඉතාමත් රසවත් පලතුරක බොහෝවිට ඔබ නොදත් කරුණු කිහිපයක් ගැනයි. ඉතින් ලෝකයේ මිනිසුන් වැඩි දෙනෙකු අතර ජනප්‍රිය කෑමක් වන රට ඉඳි, ආහාරයට ගැනීමෙන් අපට ලැබෙන වාසි මොනවද කියලා බලමු.

පොසිල දත්ත වාර්තා අනුව වසර මිලියන පනහක පමණ කාලයක සිට පැවත එන රට ඉඳි (Dates) අද වන විට ලොව පුරා වෙසෙන ලොකු කුඩා කා අතරත් ජනප්‍රිය රසවත් පලතුරකි. Phoenix dactylifera නම් කුල නාමයෙන් හැඳින්වෙන මෙම විශේෂය ලෝකය පුරා නිවර්තන කලාපීය සහ උපනිවර්තන කලාප වල ස්වභාවිකවම පවතී. ඉතා දීර්ඝ කාලීන ගොවිතැන නිසා එහි මුලාරම්භය සොයාගෙන නැති නමුත් වර්තමානය වනවිට ඊජිප්තුව, ඉරානය, සවුදි අරාබිය, ඉරාකය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය, ඕමානය වැනි රටවල් වල බොහෝසෙයින් රට ඉඳි වගා කෙරේ. මෙය මෙවැනි රටවල දක්නට ලැබෙන ප්‍රධාන ශාකයයි. වර්ණ වශයෙන් ගත්කල මි පැණි කහ පැහැයේ සිට රතු, දුඹුරු දක්වා පරාසයක විහිදෙන රට ඉඳි වර්ග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් වර්තමානයේ වෙළඳ පොලට නිකුත් කෙරේ. ඉන් ප්‍රධාන වර්ග කිහිපයක් නම් ඛලස් අල් දහර, අබු නාරංජා, කනීසි, හසාබ් හා ෆාර්ඩ් වේ.

 

 

අප බොහෝසෙයින් රට ඉඳි ආහාරයට ගෙන ඇත්තේ වියලි පලතුරක් ලෙස වුවද රට ඉඳි යනු නැවුම් ලෙසද අහාරයට ගතහැකි ඉතාමත් රසවත් පලතුරකි.

නැවුම් රට ඉඳි

 

වියලි රට ඉඳි

 

සාමාන්‍යයෙන් වසරේ සෑම කාලයකදීම වෙළද පොලෙහි දැකිය හැකි රට ඉඳි වලින් ශරීරයට ලැබෙන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාබ බොහොමයක් වේ.

  • නිතිපතා බඩවැල් ආශ්‍රිතව ඇතිවන බද්ධය ලිහිල් කිරීම
  • හෘද රෝග අවදානම අවම කිරීම
  • පාචනය වැළැක්වීම
  • යකඩ ඌණතාවයට
  • රුධිර පීඩනය අඩු කිරීම
  • බෙලහීනත්වයට
  • ශ්වසන සහ ආහාර ජීර්ණ සෞඛ්‍ය වැඩි දියුණු කිරීම
  • රක්තහීනතාවය වැළැක්වීම
  • ආතරයිටිස් වැනි නිදන්ගත තත්වයන් වැළැක්වීම
  • පිළිකා වැළැක්වීම

 

සහ වෙනත් බොහෝ තත්වයන්ගෙන් සහනයක් ලැබෙන බවද සෞඛ්‍යසම්පන්න බර වැඩි කිරීමට ද මේවා උපකාරී වන බව කියවේ. රට ඉඳි වල විටමින්, ඛනිජ හා කෙඳි අඩංගු වන අතර මෙම රසවත් පලතුරු සෞඛ්‍යයට හිතකර වන යකඩ, පොටෑසියම්, පොස්පරස්, මැංගනීස්, තඹ හා මැග්නීසියම් වලින් සමන්විත වේ. ඇතැම් සෞඛ්‍ය විශේෂඥයින් පවසන්නේ සමබර හා සෞඛ්‍යසම්පන්න ආහාරයක් සඳහා දිනකට රට ඉඳි එකක් ආහාරයට ගැනීම අවශ්‍ය  බවයි.

 

 

ඔබ නිතිපතා රට ඉඳි අනුභව කළ යුත්තේ කුමන හේතුවක් නිසාද?

 

1. කොලෙස්ටරෝල් අඩුබව: ඔබ දන්නවාද රට ඉඳි කොලෙස්ටරෝල් වලින් තොර හා ඉතා අඩු මේදය අඩංගු පලතුරකි. ඔබගේ දෛනික ආහාර වේලෙට කුඩා ප්‍රමාණ වලින් රට ඉඳි ඇතුළත් කිරීමෙන් ඔබට කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම යහපත්ව තබා ගැනීම සහ බර අඩු කර ගැනීම සඳහා සහාය වේ.

2. ප්‍රෝටීන් බහුලතාවය: රට ඉඳි වල මිනිසාට සෞඛ්‍ය සම්පන්නව සිටීම සඳහා දිනකට අවශ්‍ය ප්‍රෝටීන් බහුල වන අතර,අහාරයට ගැනීමෙන් අපගේ මාංශ පේශි ශක්තිමත් වේ.

3. විටමින් බහුලතාවය: රට ඉඳි වල B1, B2, B3, B5, A1 සහ C වැනි විටමින් අඩංගු වන අතර, දිනපතා රට ඉඳි එකක් හෝ දෙකක් අහාරයට ගැනීමෙන් ඔබට වෙනත් අතිරේක විටමින් වර්ග ලබාගැනීම අවශ්‍ය නොවේ. එමෙන්ම මෙම රට ඉඳි වල ග්ලූකෝස්, සුක්රෝස් සහ ෆෲක්ටෝස් වැනි ස්වාභාවික සීනි අඩංගු වන නිසා ඔබගේ ශරීරයේ ශක්ති මට්ටවේ සැලකිය යුතු වෙනසක්ද සිදුවේ.

4. අස්ථි ශක්තිමත් වීම: රට ඉඳි වල සෙලේනියම්, මැංගනීස්, තඹ සහ මැග්නීසියම් අඩංගු වීම නිසා අපගේ අස්ථි නිරෝගීව තබා ගැනීම හා ඔස්ටියෝපොරෝසිස් වැනි තත්වයන් වලක්වාලීම සඳහා උපකාර වේ.

5. ස්නායු පද්ධතිය ශක්තිමත් කරයි: රට ඉඳි වල පොටෑසියම් අඩංගුව ඇති අතර, ස්වල්ප වශයෙන් සෝඩියම් ද අඩංගු වීම නිසා එය ඔබේ ස්නායු පද්ධතිය ශක්තිමත් වීමට උපකාරී වේ. තවද පොටෑසියම්, කොලෙස්ටරෝල් අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.

6. යකඩ බහුලතාවය: මෙම රට ඉඳි වල ඔබගේ දත් වල සෞඛ්‍ය රැකගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන යකඩ අඩංගු වේ. තවද යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙලෙන අයට ද රට ඉඳි ආහාරයට ගැනීම සුදුසු වේ.

 

ඉතින් මෙවැනි ප්‍රයෝජන රාශියක් ඇති රට ඉඳි බොහෝසෙයින් තනි පලතුරක් ලෙස ආහාරයට ගත හැකි අතර කේක් හා පාන් මෙන්ම වෙනත් අතුරුපස වර්ග සැදීමේදී ද ඒවාහි රසවත් බව වැඩි කරගැනීම සඳහා යොදාගනී. එමෙන්ම රට ඉඳි වලින් සාදන ලද පැණි සහ හකුරු ද ඇතැම් රටවල වෙළඳ පොළෙහි දක්නට ලැබෙන අතර එසේ සාදාගන්නා ලද රට ඉඳි පැණි ඇතැම් අවස්ථාවල සීනි වෙනුවට ද භාවිතා කරනු ලැබේ. තවද කළු කොපි පානය කිරීමේදී රට ඉඳි හකුරු කැබැල්ලක් එකතු කරගැනීමෙන් එය වඩාත් රසවත් කරගත හැකිය.

 

රට ඉඳි පැණි

 

රට ඉඳි හකුරු

 

 

තොරතුරු හා ඡායාරූප අන්තර්ජාලයෙනි.

 

 

ලෝක ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් බිලි ගත් කළු මරණයේ සාපය

ලෝක ඉතිහාසයේ මිනිස් වර්ගයා ගොදුරු කරගත් විශාලම ව්යසන වලින් එකක් ලෙස මධ්යතන යුගයේ එනම්
1346–1353 අතර කාලයේ යුරෝපය පුරා ව්යාප්ත වු කළුමරණය (Black Death) වසංගතය හැදින්විය හැකිය.

මෙම ලොවක් බිලිගත් වසංගතය පළමු වරට හටගන ඇත්තෙ මධ්යම ආසියාතික ප්රදේශයන් හීය. බොහෝ විට මෙය චීනයෙන් ආරම්භ වුවක් බවට විශ්වාස කෙරේ. නමුත් මධ්යම ආසියාතික ප්රදේශ වලට මෙහි බලපෑම එතරම් දරුණු ලෙස බලපා නොමැත.

මධයතන යුගයේ මෙම කාලය වන විට යුරෝපය හා ආසියාව අතර වෙළෙදාම් කටයුතු ඉතාමත් සාර්ථක ලෙසින් සිදු වෙමින් පැවති අතර සේද මාර්ගය ඔස්සේ දහස් සංක්යාත වෙළෙදුන් යුරෝපයේ සිට ආසියාවටත් ආසියාවේ සිට යුරෝපයටත් සංක්රමණය විය. මෙලෙස මධ්යම ආසියාවේ සිට යුරෝපයට පැමිණෙමින් තිබු වෙළෙද නැවක් හරහා එහි සිටි මීයන් මත ජීවත් වු මැක්කන් මගින් වෙළදුනගේ ශරීර හරහා ප්රථම වරට මෙම වසංගතය 1343 දී ක්රිමියාවට (crimea) පැමිණ තිබේ. ඉන් පසු මෙම වසංගතය මධ්යධරණි මුහුද හරහා යුරෝපයට පැතිර ගොස් ඇති අතර නිරන්තරයෙන් එහි රෝග වාහකයන් වී ඇත්තේ රටින් රටට සංක්රමණයේ යෙදුනු වෙළෙදුන් ය.

මෙකල නිවසක යම් කෙනෙකුට රෝගය වැළඳුනහොත් ඒ පවුලේ අය කළේ රෝගියා නිවසේ තනි කොට දමා නිවසේ කුරුසියක් ඇඳ තබා නිවෙස අතහැර පලාතකවත් නොසිට පලා ගොස් තිබේ. මෙසේ පලායන මිනිසුන් නිසා රෝගය නොතිබුණු පැතිවලටද රෝගය පැතිරිණ. යුරෝපය පුරා මිනිස්සු මිලියන විස්සක් පමණ රෝගයෙන් මියගියහ.

වසංගතය නිසා ලොව පුරා සිදු වූ මුළු මරණ සංඛ්යාව මිලියන 75 කට ආසන්න විය. යුරෝපයේ මරණ මිලියන 25 – 50 පමණ තක්සේරු විය. කළු මරණය මගින් යුරෝපානු ජනගහණය 30% – 60% ප්රමාණයක් මරා දමා තිබේ. මෙමගින් 1400 දී ලෝක ජනගහනය මිලියන 450 සිට මිලියන 350 ත් 375 ත් අතර ප්රමාණයකට අඩු කර ඇත.

මෙය කළු මරණය ලෙස හැදින්වුයේ රෝගීන්ගේ සිරුර පුරා කළු පැහැති පුල්ලි මතු වීමත් එයින් මිය ගිය අයගේ සිරුරු බෙහෙවින් කළු පැහැ ගැනීමත් නිසාය. හට ගත් කළු පුල්ලි පසුව කළු පැහැ ගෙඩි බවට පත් වී ඉන්පසු ඒ සැරව ගෙඩි පිපිරී ලේ ගලන්නට පටන් ගනී. රෝගියා අධික වේදනා විඳිමින්, සිහි විකල් වී මියයයි.

මුල් කාලීනව අඩු නොවන උණ සහ ලේ වමනය කිරීම වැනි රෝග ලක්ෂණ ඉස්මතු වීම සිදු විය. මීට ගොදුරු වූ කෙනෙක්ට දින තුනකින් සිය දිවිය අහිමි විය. වසංගතයේ මීළග අදියරය ලෙස වැසියන්ට ග්රන්ථි මහාමාරිය වැළදීම සිදු විය. මේ අවස්ථාවෙහිදීත් අඩු නොවන උණ රෝග ලක්ෂණයක් වූ අතර, බාහිර අංගයන්හි, විශේෂයෙන් කිහිල්ලේ සහ ඉකිලිවල සාරේ සහිත ගෙඩි සහ ලොකු බිබිලි හටගැනිණ. මින් පෙළුණු යමෙක් දින පහකින් මිය ගියේය.

1894 දක්වා ලොව එකම සොහොන් වලක් බවට පත් කළ මෙම වසංගතය කුමක්ද යන්න ලොවට අභිරහසක් විය. ගොදුරු වුවන් ගේ ශරීරයේ කළු පැහැති ලප දක්නට ලැබුනු අතර මිය ගිය පුද්ගලයන්ගේ මළ සිරුරු සියල්ල අත්බුත ලෙස කලු පැහැ ගැන්වී තිබිණි. රෝගයට ගොදුරු වුවන් අවම වශයෙන් එය රෝගයක් බවවත් නොදැන සිටි අතර බහුතරයකගේ මතය වුයේ මෙය දේව ශාපයක් බවයි. මේ නිසා බොහෝ කාලයක් යනතුරු මින් බේරීමට හෝ මෙය මැඩපැවැත්වීමට කිසිවෙකු උත්සහ දරා නැත.

නමුත් කළු මාරයාගේ දේව ශාපයෙන් ඇලලී සිටි වැසියන්ට සුභ පණිවිඩයක් ගෙන ඒමට ප්රංශ ජාතික ක්ෂුද්ර ජීවීන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ අලෙක්සෝන්ද්ර යර්සැන් සමත් විය. එනම් ඔහු විසින් මෙම උවදුරට හේතුකාරක වූ බැක්ටීරියාව සොයාගැනීමයි. ඔහුව සිහි කිරීම සඳහා එයට නම් තැබුවේ යර්සැනියා පෙස්ටිස් යනුවෙනි.

ඉන් පසු මෙම රෝගය මහාමාරිය රෝගය බවට හදුනාගත් අතර අලෙක්සෝන්ද්ර යර්සැන්ගේ මග යමින් 1898 දී පෝල්-ලුවී සීමොන් නමැති තවත් ප්රංශ ජාතිකයෙකු රෝගය පැතිරවීමට මැක්කන්ද හවුල් වන ආකාරය සොයා ගත්තේය. මින් පසු රෝග ප්රතිශක්තීකරණ එන්නතක් සොයා ගත් අතර යම්කිසි සාර්ථකත්වයක් ඉන් අත් විය.

මුදල් රෙගුලාසි පිළිබදව ඔබ දැනුවත්ද?

මේ දවස්වල ශ්‍රී ලංකාවේ අයවැය පිලිබදව සාකච්ඡා වෙනවා. 2018 වර්ෂයට අදාළ අයවැය පාර්ලිමේන්තුවට මේ වනවිටත් ඉදිරිපත් කරලා  අවසානයි. රාජ්‍ය සේවයේ යෙදෙන පුද්ගලයින් මුදල් රෙගුලාසි පිලිබදව යම්තාක් දුරට දැනුවත් වුනත්, ලංකාවේ බහුතරයක් පුද්ගලයින් අයවැය නිර්මාණය කරන ආකාරය වගේම මුදල් රෙගුලාසි පිලිබදවත් දැනුවත් නැහැ.  ඉතින් අද අපි කථා කරන්න යන්නේ රාජ්‍ය මුල්‍ය පාලනය, මුල්‍ය කළමනාකරණය  වගේම අයවැය සකස් කිරීම සම්බන්ධවයි.

 

රාජ්‍ය මුල්‍ය පාලනය

 ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 148 සිට 154 දක්වා වන ව්‍යවස්ථා මගින් රාජ්‍ය මුල්‍ය පාලනය පිලිබදව විධිවිධාන යොදා තිබේ. රාජ්‍ය මුල්‍ය පිලිබදව පාලනය පිලිබදව සම්පුර්ණ පාලනය පාර්ලිමේන්තුව සතුවන අතර පාර්ලිමේන්තුව සම්මත කල නිතියකින් හෝ අධිකාරිය අනුවත් පාලන ආයතනයකට හෝ අධිකාරියකට බදු පැනවිය නොහැකිය.

 

ඒකාබද්ධ අරමුදල යනු………………

 නියමිත කාර්යය සදහා නීතියෙන් වෙන්කරනු නොලැබුවා වුද, ජනරජය සතුවුද සියලුම මුදල් එක්වන අරමුදල ඒකාබද්ධ අරමුදලයි. සියලුම බදු,තීරු බදු,වරිපනම් හා ගාස්තු මෙම අරමුදලට ලැබීම වේ. රාජ්‍ය ණය අරමුදල් පොලිය, නිදන් අරමුදලට ගෙවන මුදල් මෙන්ම පාර්ලිමේන්තුව නිශ්චය කරන වෙනත් වියදම් මෙහි වැය බරයි. ඒකාබද්ධ අරමුදලෙන් වියදම් සදහා වෙන්කරන ප්‍රතිපාදන ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකක් වන අතර සැපයුම් සේවා හා විශේෂ නිති සේවා යනුවෙන් හැදින්වේ.

මුදල් පිලිබදව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ දැක්වෙන්නේ පහත පරිදිය.

රජයේ අරමුදල්වලට වැය බරක් පැවරීමට හෝ රාජ්‍ය ආදායමට බලපාන පනත් කෙටුම්පතක් හෝ යෝජනාවක් පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන ඒමට පෙර අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලබාගතයුතු අතර අමාත්‍යවරයකු විසින්ම පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරීපත් කළයුතුය.  (ආ.ක්‍ර.ව්‍ය.-152 ව්‍ය.)

 

භාණ්ඩාගාර අධීක්ෂණය හා පාලනය

  • මහා භාණ්ඩාගාරය මුදල් අමාත්‍යවරයා යටතේ පවති. මුදල් අමාත්‍යංශයේ ලේකම්වරයා භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා වේ.නමුත් භාණ්ඩාගාරයේ ප්‍රධානය වන්නේ භාණ්ඩාගාර නියෝජ්‍ය ලේකම්ය.
  • මුල්‍ය පරිපාලනය හා අධීක්ෂණය භාණ්ඩාගාරයේ ප්‍රධාන කාර්යයකි.මෙහිදී අයවැය,ආදායම් එකතු කිරීම, අරමුදල්වල ආරක්ෂාව,වියදම් පාලනය හා පාර්ලිමේන්තුවට වාර්තා කිරීම ඇතුළු මුල්‍ය පාලනයක් සැකසීම භාණ්ඩාගාරයේ වගකීමයි. සම්පත් වෙන්කරදීම, විදේශාධාර, රාජ්‍ය ආදායම් හා වියදම් ගිණුම් ගත කිරීම ආදී කාර්යයන් ද භාණ්ඩාගාරයේ වගකීම් වේ.
  • රාජ්‍ය මුදල් දෙපාර්තමේන්තුව, ජාතික අයවැය දෙපාර්තමේන්තුව, විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුව,නීති කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව, රාජ්‍ය ගිණුම් දෙපාර්තමේන්තුව,ආයෝජන ප්‍රතිපත්ති දෙපාර්තමේන්තුව, මුල්‍ය සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව මහා භාණ්ඩාගාරය යටතේ ඇති දෙපාර්තමේන්තු කිහිපයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් මුදල් අමාත්‍යවරයා

මුල්‍ය කළමනාකරණය

මුදල් කටයුතු අධීක්ෂණය

රජයේ සියලු මුදල් කටයුතු අධීක්ෂණය පිලිබද පොදු ආවේක්ෂණය මුදල් අමාත්‍යවරයා සතුය. එනිසාඅ සියලුම ආකාරයේ මුදල් කටයුතු ඉටුකළ යුත්තේ කවර සීමාවක් තුලද යන්න මුදල් අමාත්‍යවරයා හෝ ඔහු වෙනුවෙන් භාණ්ඩාගාරය විසින් නියම කරනු ලබයි.

 

මහා භාණ්ඩාගාරයේ අධීක්ෂණය  හා පාලනය

  • ප්‍රධාන ගණන්දීමේ නිලධාරින් හා ගණන් දීමේ නිලධාරීන් පත් කිරීමට විධි විධාන සැලසීම හා ඔවුන්ගේ වගකීම් නිශ්චය කිරීම.
  • රජයේ දෙපාර්තමේන්තු මුදල් රෙගුලාසි පිළිපදින බවට සැහීමකට පත්වීම
  • දෙපාර්තමේන්තුවල සේවක සංඛ්‍යා හා වැටුප් පරිමාන පාලනය පවත්වාගෙන යාම.
  • මුදල් අමාත්‍යවරයාගේ විධාන ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරින් හා ගණන් දීමේ නිලධාරීන් වෙත දැන්වීම හා අර්ථකථනය කිරීම.

 

ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරියා

 මුදල් අමාත්‍යවරයා විසින් එක් එක් අමාත්‍යංශයේ ලේකම්වරයාද, අමාත්‍යංශයකට යටත් නොවන දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්ද, ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් ලෙස පත්කර භාණ්ඩාගාරයේ විධානයන්ට යටත්ව, දෙපාර්තමේන්තුවල මුදල් කටයුතු අධික්ෂණය කිරීමේ වගකීම ඔවුන්ට පවරයි. ඔවුන්ගේ වගකීම්වලින් කොටසක් පහත දැක්වේ.

  • තමන් යටතේ ඇති දෙපාර්තමේන්තුවල මුල්‍ය කටයුතු නිවැරදිව සිදු කිරීම.
  • තම වෙතම යොමුවිය යුතු ගැටළු යොමු කරගනිමට යාන්ත්‍රණයක් සකසා ගැනීම.
  • දෙපාර්තමේන්තුවල අධි වියදම පිලිබදව අමාත්‍යාංශයේදී පරික්ෂා කිරීම
  • රජයට වන පාඩු නිවැරදිව අධිභාර කරගැනීම.

 

ගණන් දීමේ නිලධාරියා

 භාණ්ඩාගාරය විසින් වෙනත් වැඩපිළිවලක් යොදා නැත්තම්  එක් එක් දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානියා තම දෙපාර්තමේන්තුවේ සියලු ගනුදෙනු පිලිබදව ගණන් දීමේ නිලධාරියා වේ.රාජ්‍ය මුල්‍ය වියදම් ගණන් තැබීමේ ප්‍රධාන ගිණුම් ඒකකය (ශීර්ෂය -Head) මොවුන්  මුල් කරගෙන පවති. ඔවුන්ගේ වගකීම්වලින් කොටසක් පහත දැක්වේ.

  • රාජ්‍ය ආදයම් පිලිබදව ප්‍රගති වාර්ථා නිතිපතා ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරියා වෙත යැවීම.
  • හිග ආදායම් එකතු කිරීමට විශේෂ විධාන යෙදීම.
  • රාජ්‍ය වත්කම් සුරක්ෂිත කිරීම
  • අදාළ වර්ෂයේ ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම.
  • වර්ෂය අවසානයේදී නිසියාකාරව පිලියල කල විසර්ජන ගිණුමක් ඉදිරිපත් කිරීම

 

වාර්ෂික වියදම් ඇස්තමේන්තු පිලියල කිරීම් පිලිබදව ගණන්දීමේ නිලධාරියාගේ වගකීම

  • සහේතුකව පුර්වානුමාන කළහැකි සියලුම සේවාවන් ඇස්තමේන්තුවලට ඇතුලත් කර ඇති බවට සහතික වීම.
  • එම ඇස්තමේන්තු කාර්යයන් මුදල් වර්ෂය තුල තම දෙපාර්තමේන්තුවට ඉටු කිරීමට හැකිබව සහතික වීම.
  • ඇස්තමේන්තු සම්පුර්නව හා හැකිතාක්දුරට නිවැරදිව පිලියල කර ඇති අවට සහතික වීම.
  • ඇස්තමේන්තු සැකසීමේදී සකසුරුවම් හා කාර්යක්ෂමව නිසි සැලකිල්ලෙන් කටයුතු කලබවට සහතික වීම.
  • ඇස්තමේන්තුවලට මුදල් ප්‍රතිපාදන ඇතුලත් කිරීමට පෙර අවශ්‍ය අධිකාරි බලය ලබා ඇතිබවට සහතික වීම.
  • ඇස්තමේන්තු නිසි කලට හා නියමිත ආකෘතියට ඉදිරිපත් කිරීමට වගබලා ගැනීම.

 

ජාතික අයවැය ඇස්තමේන්තු සකස්කර පාර්ලිමේන්තු අනුමැතියට ඉදිරිපත්කර අනුමතකරගැනීම හා වියදම් දැරිම ආරම්භ කිරීම දක්වා කාර්ය පටිපාටිය

  • ගණන් දීමේ නිලධාරීන් විසින් ඇස්තමේන්තු පිලියල කර ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් මගින් භාණ්ඩාගාරයට යැවීම.
  • ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් විසින් තමන් යටතේ වන දෙපාර්තමේන්තු වල ඇස්තමේන්තු ගණන් දීමේ නිලධාරීන් වෙතින් ගෙන්වාගෙන් අධීක්ෂණය හා අමාත්‍යාංශයට අයත් මණ්ඩල /සංස්ථා වල ඇස්තමේන්තු ගෙන්වාගෙන අමාත්‍යාංශය ඇස්තමේන්තු කිරීම.
  • ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් විසින් භාණ්ඩාගාරය වෙත ඇස්තමේන්තු භාර දිම.
  • භාණ්ඩාගාරය විසින් ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් හා ගණන් දීමේ නිලධාරීන් හා එක්ව ඇස්තමේන්තු සමාලෝචනය කර අවසන් නිගමනයකට පැමිණීම.
  • භාණ්ඩාගාරය විසින් විසර්ජන පනත් (අයවැය) කෙටුම්පත සැකසීම.
  • මුදල් අමාත්‍යතුමා විසින් විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත අමාත්‍ය මණ්ඩල සන්දේශයක් මගින් අමාත්‍ය මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කර අනුමැතිය ලබාගැනීම.
  • අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලද පසු පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම.

මෙහිදී පාර්ලිමේන්තුව අවස්ථා තුනක් යටතේ සලකා බැලේ.

පළමුවර කියවීම – අයවැය ලේඛනය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම.

දෙවනවර කියවීම- කාරකසභා අවස්ථාව-එක් එක් අමාත්‍යංශයේ වැය ඇස්තමේන්තු සංශෝධනයට යටත්ව අනුමත කරගැනීම මෙහිදී සිදුවේ.

විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත සදහා පාර්ලිමේන්තු අනුමැතිය ලබා ගැනීමේ ඡන්ද විමසීම

ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව
  • විසර්ජන පනත පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත කල බවට කතානායක සහතිකකර මුදල් අමාත්‍යවරයාට දැන්වීම.
  • අනුමත ඇස්තමේන්තු ප්‍රතිපාදන දැක්වෙන ලේඛන භාණ්ඩාගාරය විසින් දැනුම්දීමේ නිලධාරීන් වෙත දන්වා යැවීම.(ඒ අනුව ගණන් දීමේ නිලධාරීන් ඉදිරි වර්ෂයේ විසර්ජන සම්මත වැය ලෙජරය පිලියල කරගනි.)
  • මුදල් ඇමතිවරයා පාර්ලිමේන්තුව අනුමත කල ප්‍රතිපාදන යටතේ වියදම් දැරීම සදහා ඒකාබද්ධ අරමුදලෙන් මුදල් නිකුත් කිරීමට බලය පවරමින් භාණ්ඩාගාරය වෙත වොරන්ට් බලපත්‍ර අත්සන් කර නිකුත් කිරීම.
  • ගණන් දීමේ නිලධාරීන් විසින් ඉදිරි වර්ෂය සදහා වියදම් දැරීමට මුදල් අවශ්‍ය ආකාරය දක්වමින් අක මුදල් ප්‍රවාහ සටහන් ප්‍රකාශ පත්‍ර භාණ්ඩාගාරයට ඉදිරපත් කිරීම.
  • මුදල් අමාත්‍යවරයා නිකුත් කරන ලබන වොරන්ට් බලපත්‍රවල අධිකාරය මත භාණ්ඩාගාරය විසින් ගණන් දීමේ නිලධාරීන් හා ප්‍රධාන ගණන් දීමේ නිලධාරීන් වෙත අග්‍රිම අධිකාර බලය පැවරීම හා අග්‍රිමයක් නිකුත් කිරීම. ඒ අනුව ගණන් දීමේ නිලධාරීන්ට නව වර්ෂය සදහා මුදල් පොතේ සටහන් තබමින් වියදම් ආරම්භ කල හැකිය.

 

 

 

මුලාශ්‍ර: ආයතන හා මුදල් රෙගුලාසි ග්‍රන්ථය -ඒ.කේ.ඩි.රූපසිංහ මයා

 

 

 

සැඟවී ඇති රූපය සොයන්න ඔබට පුළුවන්ද..?

සැඟවුණු රූපය සොයන්න.. තම හැකියාව උරගා බලන්න…

ඡායාරූපයක් තුළ සැඟවී ඇති අනෙකාගෙන් වෙනස් වූ කුඩා රූපයක් සෙවීම එක්තරා අකාරයේ ප්‍රෙහෙලිකා විසදිමකි. ඒ සඳහා උදාහරණයක් පහතින් දැක්වේ.

 

 

 

එවැනි සැඟවුණු රූපයක් සහිත විශාල රූප පහක් අඩංගු ප්‍රෙහෙලිකාවක් මෙහිදී ඔබට ඉදිරිපත් කෙරේ. ඒ එක් එක් රූපය තුළ ඉතා කුඩා රූපයක් සැඟවී ඇත. එලෙස සැඟවී ඇති රූප සොයා ගැනීමට උත්සහ කරන්න. එමෙන්ම එක් සැඟවුණු රූපයක් සොයා ගැනීම සඳහා ඔබට ලැබෙන්නේ තත්පර හතලිස් පහක් වැනි කාලයකි.

 

ලෙන්ස්ටෝර් වෙබ් අඩවිය (Lenstore) විසින් මෑතක දී ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම සඟවා ඇති කුඩා රූපයක් අඩංගු රූප මාලාව මේ වනවිටත් බොහෝදෙනෙකු සහභාගී වී ඇති ප්‍රෙහේලිකා විසදීමකි. එහිදී මෙම ප්‍රෙහේලිකා  පහ අතුරින්, ලිලී කොළ අතර සැඟවුණු කැස්බෑවා සොයා ගැනීම ඉතා අසීරු බව ඔප්පුවී ඇත. එය විසඳීමේදී සාර්ථක වූ පිරිස 46% ක් පමණ වී ඇත. එනම් මේ සඳහා සහභාගී වූ පිරිස අතරින් 54% ක් පමණ ලිලී කොළ අතර සැඟවුණු කැස්බෑවා සොයාගෙන නැත. තවද ලෙන්ස්ටර් වෙබ් අඩවිය විසින් එකතු කරන ලද දත්තවලට අනුව ඡායාරූප ප්‍රෙහේලිකා වලට විසඳුම් ලබා දීමේදී පුරුෂයින්ට වඩා හොඳ පෙනුමක් කාන්තාවන්ට ඇති බව පෙනී ඇත. එමෙන්ම මෙය විසදීම සඳහා කාන්තාවන්ට අඩු කාලයක් ගත වී ඇති අතර අඩු උත්සාහයක් දැරීමෙන් එය නිවැරදිව සොයාගෙන ඇත.

 

එසේනම් අභියෝගය භාරගැනීම සඳහා ඔබ සුදානම් ද?

 

මෙහිදී ඔබට පිළිවෙලින්,

 

  1. සුෂී රෝල්ස් (Sushi Rolls) අතර සැඟවී ඇති දළඹුවා (Caterpillar) සෙවීම.
  2. පැස්බරුන් (Ostriches) අතර සැඟවී ඇති කුඩය (Umbrella) සෙවීම.
  3. ලිලී කොළ (Lily) අතර සැඟවුණු කැස්බෑවා (Turtle) සෙවීම.
  4. ජෙලි ෆිෂ් (Jelly Fish) අතර සැඟවුණු හත්ත (Mushroom) සෙවීම.
  5. කොමඩු ගෙඩි (Watermelon) අතර සැගවුණු සර්පයා (Snake) සෙවීම.

 

යන ප්‍රෙහේලිකා පහ විසදීමට සිදුවේ.එක ඡායාරූපයක් තුළ සැඟවුනු පින්තූරය සොයා ගැනීමට ඔබට තත්පර 45 ක් ලැබෙනු ඇත. ඔබේ සමස්ත ලකුණු පදනම් වී ඇත්තේ ඔබ එය වහාම විසඳන්නේ කෙසේද යන්න මත සහ ඔබ රූපය මත ක්ලික් කරන වාර ගණන මතයි. තත්පර 45 ක් අවසානයේදී ද ඔබට සැඟවුණු රූපය සොයාගත නොහැකි වුවහොත් ඊළඟ අවස්ථාව වෙත ස්වයංක්‍රීයව මාරුවීම සිදුවේ.

 

එසේනම් දැන් පිවිසෙන්න.. ඔබේ හැකියාව බලන්න.

1.. 2.. 3.. GO!

 

 

තොරතුරු හා ඡායාරූප: Reader’s Digest සඟරාව, අන්තර්ජාලය

 

 

ආදරණිය වේල්සයේ කුමරිය, මේ ඔබේ කතාවයි Diana- The People’s Princess

ඇය අතිශයින්ම රූමත්ය. සුකොමලය. මිහිබට සුරගනක් බදුය. දුටුවන්ගේ නෙත් සිත් වශීකරවන නෙත් සගලක හිමිකාරිනියකි. වියලි කතරට දිය බිදක් සේ ඇගේ මන්දහාසය ජනතා සිත් සනහාලයි. දුප්පත්,පොහොසත් භේදයකින් තොරව සැමට සැලකීම ඇගේ අරමුණයි.

“මට අවශ්‍ය ජනතාවගේ හදවතේ රැජිනියක් වීමටයි- I’d like to be a queen in people’s heart” ඒ ඇගේ හද ගැහුණු රාවයයි. දෙස් විදෙස් ජනතාවගේ ජනාදරයට පත්වූඇය ගම්භිර බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුලේ සාමාජිකාවකි. ඉතිහාසය පුරා ජිවත් වූ බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීයයන් අතුරින්, ලොව වඩාත්ම ජනප්‍රිය හා අදටත් පුවත් මවන්නියක්ව සිටින රාජකීය කත ඇයයි. ලොව වැඩිපුරම ජායාරූපකරණයට ලක්වූ කාන්තාවද ඕ ය. ජනතාවගේ කුමරිය ලෙස අබිසෙස් ලත් ඒ සුන්දර ළද ඩයනා  (Diana) නම් වන්නිය.

ළමාවිය ගෙවුණු හැටි

වර්ෂ 1961 ජූලි මස පළමුදා වංශාධිපති ජෝන් ස්පෙන්සර් අර්ත්ලොප් (John Spencer , Viscount Arthlop) සාමිවරයාට හා ෆ්‍රාන්සස්(Francess ) මැතිණියට දාව ආදරණිය බිලිදියක් මෙලොව එලිය දුටුවා. මෙම යුවල තම පරපුර ඉදිරියට ගෙනයාමට පුතකුගේ උපත ප්‍රාර්ථනා කල නිසා , දියණියකගේ ආගමනයින් ඔවුන් තරමක අසතුටට  පත්වුනා. සතියක් පමණ ගතවීමෙන් අනතුරුවයි ඔවුන් තම දුවණිය පිලිබදව සිතුවේ.

තම පරපුරේ මිත්තනියන්ගේ නම් යොදාගනිමින් ඇයව “ඩයනා  ෆ්‍රාන්සස් ස්පෙන්සර් – Diana Francess Spencer” නමින් 1961 අගෝස්තු මස 31වන දින භෞතිස්ම කරනු ලැබුවා. ඇයට සාරා,ජේන් හා චාල්ස් නමින් සොයුරු සොයුරියන් තිදෙනෙක් ද සිටියා. ඩයනා ඉපදීමට පෙර ඇගේ ළදරු සොයුරා, ජෝන් මියයාම නිසා ඇගේ දෙමාපියන්ගේ විවාහ ජීවිතය කඩ තොලුවෙමින්  තිබුනා.

රාජකීයයන් ඇසුරු කිරීමට ඩයනා පෙළඹුනේ කුඩා අවධියේදිමයි.බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීයයන් නිතරම නිවාඩු ගතකිරීමට පැමිණියේ ඇගේ නිවස පිහිටි Sandringham වතුයාය අසල නිවසකට.ඉදින්, ඇන්ඩෲ කුමරු හා එඩ්වඩ් කුමරු නිතර ඩයනා සමග සෙල්ලම් කළා.

ඩයනා කුඩා දැරියක්ව

පුංචි කාලයේදී සිදුවන සමහර සිදුවීම් අපේ ජිවිත සදහටම වෙනස් කරනවා. ඩයනාගේ දෙමාපියන්ගේ දික්කසාදයත් එවැනි සිදුවීමක්. සුන්දර පවුලක ප්‍රීතිමත් දැරියක්ව ජිවත් වුන ඩයනාට, වයස අවුරුදු 7ක් වනවිට තමන්ගේ අම්මාත් එක්ක ලන්ඩනයේ පදිංචියට යන්න සිදුවුණා. එත්, අර්ත්ලොප් සාමිවරයා, ඩයනාගේ පියා ඩයනා තමන්ගේ කලින් බිරිද සමග හැදී වැඩෙනවාට කොහෙත්ම කැමති වුණේ නෑ. ඔහු නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග තුලින් ඩයනාගේ භාරකාරීත්වය තමන් සතු කරගත්තා.

ඒ වනවිටත් ඩයනාගේ පියා දෙවැනිවරටත් විවාහ වෙලා. ඒ ඩාර්ට්මවුත් හි ආදිපාද දේවිය වූ රයිනි මැතිනිය (Raine, Countess of Dartmouth) සමගින්. වර්ෂ 1975දි අර්ත්ලොප් සාමිවරයා ,අර්ල්වරය දක්වා උසස්වීමත් සමග ඩයනා කුමරියත් “ ඩයනා ආර්යාව-Lady Diana” බවට පත්වුනා. වැඩිමනත්ම මෙයට හේතු වුයේ, ඇය පියාගෙන් පසුව අර්ල් පදවියට සුදුසුකම් ලැබීමයි. ඒ අනුව ,1975දි ඩයනා තම අලුත් පවුලත් එක්ක නොර්ත්හම්ප්ටන් (Northampton) වල පදිංචියට ගියා.

 

අධ්‍යාපනය හා වෘත්තිමය ජීවිතය

පුංචි කාලයේදී ඩයනා ඉගෙන ගත්තේ ගෙදරටම ආව, ග්‍ර්ට්රූට් ඇලන් (Gretrude Allen) ගුරුතුමියගෙන්. මුලින්ම ඩයනා පාසල් ගියේ, නොර්ත්ෆ්ලොක් ෂිෆිල්ඩ් (Northflock Shefiled) පෞද්ගලික පාසලට. ඊළගට රීඩ්ල්ස්වොර්ත් හෝල් (Riddlesworth Hall) පාසලටත්, පසුව වෙස්ට් හිත් බාලිකා පාසලටත් (West heath girl’s school) ඇතුලත් වුනා. අධ්‍යාපන  කටයුතුවලදී ඇය පසුගාමී චරිතයක් වුවත් පියානෝ වාදනයට, පිහිනීමට,කිමිදීමට මෙන්ම බැලේ නර්තනයටත් උපන් හපන්කම් දැක්වුවා.

පාසල් වියෙදී

වර්ෂ 1978දි ඇල්ෆින් විඩේමනෙට් (Alpin videmanette) ආයතනයට ඇතුලත් වූ ඩයනා කෙටිකලකින් ලන්ඩනයේ ඉන්න තමන්ගේ අම්ම ලගට යනවා. ඇය කාමරය බෙදා හදා ගන්නේ පාසල් මිතුරියන් දෙදෙනෙක් සමගින්. ජිවන අරගලයට පණ පොවන්න වෙරදරන ඇයට අත්දකින්න වෙන්නේ ප්‍රසන්න අත්දැකීම් නෙමෙයි. නර්තන උපදේශිකාවක්, පෙර පාසලක සහකාරවරියක්, පිරිසිදුකරන්නියක්, ළමුන් බලාගන්නියක් මෙන්ම වේටර්වරියක් ලෙසත් සේවය කරමින් ඇය අත්දැකීම් එකතු කරනවා.

වර්ෂ 1979දී ඇයගේ උපන්දින ත්‍යාගය ලෙසින් අර්ල්ස් කොර්ට් (Earl’s court) හි පිහිටි තට්ටු නිවාසයක් තිලින කරන්නේ ඇගේ අම්මා. ඇය මේ වනවිට දෙවනවරටත් විවාහ වෙලා. 1982 පෙබරවාරි 25වෙනිදා වෙනකම් ඩයනා මේ නිවසේ ජිවත් වෙනවා.

 

වේල්සයේ කුමරා හා විවාහය

 ආදරය යෞවනයට ආගන්තුකයෙක් නොවෙයි. රූමත් ඩයනා කුමරියටත් මල්සරාගේ බැල්ම වැටුනා. ඇගේ හද බැදගත්තේ අන්කිසිවෙකුත් නොව වේල්සයේ කුමරා වූ චාල්ස්කුමරා යි.  මේ සුන්දර තරුණිය ,කඩවසම් චාල්ස් කුමරුගේ නෙත ගැටුනේ 1977 වර්ෂයේ ගිම්හාන කාලයේදීයි. ඒ වනවිට,තරුණියන් කිහිපදෙනෙකුම ඇසුරු කර තිබුනත් චාල්ස් කුමරාට ඩයනා සමග විවාහ වීමට දැඩිව අවශ්‍ය වුනා.

පෙම්වතුන් වූ ඩයනා හා චාල්ස්

මෙසේ,පොලෝ තරගයක් නැරඹීමට පැමිණි ඩයනා හා ක්‍රීඩක චාල්ස් කුමරු අතර පෙම්සබදතාවක් හටගත්තා. එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස ඇයට බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුල හමුවීමට වරම් ලැබුනා. එම හමුව සිදුවුයේ ස්කොට්ලන්තයේ රාජකීය නිවස්නය වූ බැල්මොරාල් (Balm oral) හිදියි. රැජිනත්, මවු රැජිනත්, එඩින්බරෝ ආදිපදවරයාත් (Duke of Edinburgh) විසින් ඩයනා ආර්යාව (Lady Diana)  හරසරින් පිළිගත්තා. වර්ෂ 1981දි චාල්ස් කුමරු , ඩයනා ආර්යාවට විවාහ යෝජනාවක් කල අතර ඇය එය පිළිගත්තා. එවිට ඇය විසිහැවිරිදි වියේ පසු වුනා.නමුත් ඔවුන්ගේ විවාහ ගිවිස ගැනීම සති කිහිපයක් ලොවට රහසක්ව පැවතුනා.

 

විවාහ ගිවිසගැනීම හා රාජකීය විවාහය

ඔවුන්ගේ විවාහ ගිවිස ගැනීම නිලවශයෙන් සිදුවුයේ, 1981 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 24 වැනිදායි. ඩයනාගේ විවාහ ගිවිසගැනීමේ මුදුව ලොවපුර කතාබහට ලක්වුවක්. තනිව ඇල්ලු ඕවල් හැඩතී ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයකින් එම මුදුව අලංකාර වුනා. එය අගේ මවගේ විවාහ ගිවිසගැනීමේ මුදුවට සමානයි. මෙම මුදුව නිර්මාණය කලේ ගර්රඩ් (Garrard) රන්කරුවන් විසින්. මෙම මුදුව හා දියමන්ති හාරිච්චියක් විවාහ ගිවිසගැනීමේ තිලින ලෙසින් ඩයනා ආර්යාවට ලබාදුන්නේ මව් රැජිනයි.

විවාහ ගිවිසගැනීමේ මුදුව

විවාහ ගිවිසගැනීමත් සමග ඩයනා ඇගේ රැකියාවට සමුදුන් අතර කෙටිකලක් මව් රැජිනගේ නිවසේ Clarence House වාසය කළා. අනතුරුව විවාහ මංගල්‍යය තෙක්ම ඇය බකිංහම් මාලිගාවේ (Buckingham Palace) වාසය කළා. ගතවූ වර්ෂ 300ක් තුල ඔටුන්න හිමිකරුගේ කලත්‍රයා වූ ප්‍රථම ඉංග්‍රීසි ජාතික කාන්තාව මෙන්ම විවාහ ගිවිස ගැනීමට  ප්‍රථමව වැටුප් ලැබූ රැකියාවක් කල ප්‍රථම රාජකීය මනාලියද ඇයයි. ඔවුන් දෙපල මහජනයා ඉදිරයේ ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධියේ පෙනීසිටියේ ,  ගෝල්ඩ්ස්මිත් ශාලාවේ පැවති, දුප්පතුන්ට සරණ වීම පිණිස පැවත්වූ බාල නැටුමකදීය.එහිදී ඩයනා කුමරියට මොනාකෝ හි  කුමරියද (princess of Monaco) මුණගැසිනි.

වර්ෂ 1981 ජූලි විසිනවන දින  ශාන්ත පෝල්ස් ප්‍රධාන දේවස්ථානයේ දී(St Paul’s  Cathedral)   විසිහැවරිදි ඩයනා කුමරිය  ,වේල්සයේ කුමරා වූ චාල්ස් කුමරු සමග විවාපත් වුනා.

රාජකීය විවාහය

ඉන්පසුව ඇය වේල්සයේ කුමරිය ලෙස නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත්වුනා. විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ මෙම විවාහ මංගල්‍යය “දිව්‍යමය මංගල්‍යය” ක් (fairy tale wedding)  ලෙස ලොව ප්‍රචලිත වුනා. රූපවාහිනිය ඔස්සේ මෙම විවාහය නැරඹු පිරිස මිලියන 750ක් පමණ වුවා. අල්තාරයේදී ඩයනා කුමරිය විසින් චාල්ස් කුමාරාගේ නම ,ආතර් ජෝර්ජ් වෙනුවට පිලිප් චාල්ස්, යනුවෙන්  මාරුකර පැවසීමත්, යුවලගේ ඉල්ලීම පරිදි සාම්ප්‍රදායික විවාහ පොරොන්දුව වෙනස්කොට පැවසීමත් නිසා මෙම විවාහය ආන්දෝලනාත්මක මතභේදයන්ට තුඩු දුන්නා. එදින ඩයනා කුමරිය සැරසී සිටියේ ඩොලර් 9000ක් වටිනා අලංකාර ගවුමකින්.

එක්සත් රාජධානියේ බලයලත් කාන්තාවන්ගේ තෙවන ස්ථානය (united kingdom order of precedence )ඇයට  නිතැතින්ම හිමිවුයේ චාල්ස් කුමරු හා විවාහ වීමෙන් පසුවයි. මෙසේ ඇය රාජකීය පවුලේ අභිමානය සුරකිමින් කාලය ගත කළා.

 

දරුවන්

ඩයනා හා චාල්ස් යුවල නිතරම වාසය කළේ කෙන්සින්ටන් මාලිගාවේ (Kensington palace)  හා හයිග්‍රෝ (Highgrove house) නිවසේයි. වර්ෂ 1981 නොවැම්බර් 5වන දින ඩයනා කුමරිය ගැබ්ගෙන ඇති බවට නිල වශයෙන් නිවේදනය කළා. එයින් සති 12කට පසු ඩයනා කුමරිය පඩිපෙලකින් ඇදවැටුනත්,දරුවාට හානියක් සිදුවූවේ නැහැ.  වර්ෂ 1982 ජුනි 21වන  දින පැඩින්ටන් හි ශාන්ත මාරියා රෝහලේදී , ඩයනා හා චාල්ස් යුවලගේ ප්‍රථම දරුවා මෙන්ම ඔටුන්නේ මීලග හිමිකරු වන විලියම් ආතර් පිලිප් ලුවිස්(William Arthur Philip Louis)  කුමරා මෙලොව එලිය දුටුවා.  ඇයට තම  ළදරු දරුවාසමගින් ඔස්ට්‍රේලියාවට හා නවසීලන්තයට යාමට අවශ්‍ය වුවත්, චාල්ස් කුමරු බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති මැල්කම් ෆ්‍රසර්ගේ මැදිහත් වීමක් වනතුරු ඒපිලිබදව තැකීමක් කලේ නැහැ.

රාජකීය පවුල

මෙම යුවලට දාව දෙවන දරුවා ලෙසින් හෙන්රි චාල්ස් ඇල්බට් ඩේවිඩ්(Henry Charles Albert David) නොහොත්  හැරී කුමරු උපත ලබන්නේ වර්ෂ 1984 සැප්තම්බර් මස 15 වනදායි.ඩයනා කුමරිය තම දෙවන දරුවා පිරිමි දරුවකු බව තරයේම කියා සිටියා. නමුත් මෙය චාල්ස් කුමරුට පමණයි ඇය පැවසුවේ. ඩයනා කුමරිය සමග පෙම් සබදතාවක් තිබූ ජේම්ස් හෙවිට් හැරී කුමරුගේ පියා බවටත් මත පළවුනා. නමුත් හැරී කුමරු උපත ලැබුවේ මෙම සම්බන්ධය පටන් ගන්න කලිනුයි.

ඩයනා කුමරිය සාමාන්‍ය රාජකීය දරුවන්ට මෙන් නොව තම දරුවන්ට පුළුල් පරාසයක අත්දැකීම් ලබාදීමට කටයුතු කළා. ඩයනා කුමරිය තම දරුවන් සම්බන්දයෙන් අනුගමනය කලී දරදඬු ප්‍රතිපත්තියක්. රාජකීය නැනිවරිය ප්‍රතික්ෂේපකල ඇය දරුවන්ගේ ඇදුම් සැකසීම, පාසල් තෝරාගැනීම ,දරුවන් පාසල් රැගෙන යාම ආදී කටයුතු ඇය විසින්ම ඉටුකලා. දරුවන්ගේ කාල සටහන් අනුව තම කටයුතු සකසා ගන්නත් ඇය අමතක කලේ නැහැ.

 

 

ඇගේ කතාව ඉදිරියටත් ……………………………………………

 

 

 

කැටලෝනියා අර්බුදය

කැටලෝනියාව

‘කැටලන්’ හෙවත් කැටලෝනියාව පිහිටා තිබෙන්නේ ස්පාඤ්ඤයේ නැගෙනහිරින් වන ‘ඉබේරියානු’ අර්ධද්වීපය තුළය. වර්ග කිලෝ මීටර් 32,108 ක් පමණ වන කැටලෝනියාව ස්පාඤ්ඤ භූමියෙන් හයෙන් එකක් ලෙස සැලකෙනවා. අසූ ලක්ෂයකට ආසන්න ජනගහනයක් සහිත කැටලෝනියාවේ අග නුවර ලෙස බාසිලෝනා නගරය සැලකෙනවා.

කැටලෝනියා අර්බුදය

1931 – සියවස් කීපයක් ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනය යටතේ සිටි කැටලෝනියාව තුළ 1931 දී යළිත් කැටලෝනියානු ජාතික ආණ්ඩුව (Generalitat) ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරනු ලැබුණි.

1975 – කැටලෝනියානු ජාතික ආණ්ඩුව (Generalitat) යටතේ කැටලෝනියාවේ ස්වයංපාලන බලතල උරුම කර ගනී.

1979 – කැටලෝනියාව ස්වයංපාලිත බල ප්‍රදේශයක් හැටියට පිළිගනු ලැබුණි.

2006 – 2006 වසරේදී ජනමත විමසුම මගින් ‘කැටලෝනියා’ ස්වයංපාලනය නෛතික මට්ටමින් තහවුරු කරීම.

2010 – ස්පාඤ්ඤ ‘පොපියුලර්’ පක්ෂය විසින් ‘කැටලන්’ ස්වයංපාලන බලතල වලට එරෙහිව ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය ඉදිරියේ පැමිණිල්ලක් ගොනු කිරීම.

මෙහි අධිකරණ තීන්දුව ලෙස 2006 ජනමත විමසුමේ තීන්දුව අහෝසි කර
‘ස්පාඤ්ඤය තුළ කැටලෝනියාව ජාතියක් හැටියට පිළිගැනීම සඳහා නෛතික පදනමක් නොමැත’ යනුවෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය තීන්දු කරන ලදී.

ස්පාඤ්ඤය ආර්ථික අර්බුදය – ස්පාඤ්ඤය ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දීමෙන් ආර්ථිකය අතින් ශක්තිමත් බාසිලෝනා පළාතේ සම්පත් මගින් රටේ සෙසු දුප්පත් පළාත් නඩත්තු කළ යුතු තත්වයක් උද්ගත වීම හා එම බර දැරීමට කැටලෝනියා වැසියන් අකැමැති වීමත් සමඟ කැටලෝනියාවේ නිදහස සඳහා වන ඉල්ලීම යළිත් ඉස්මතු වීම.

2014 – මෙම වසරේ පැවැත්වු ජනමත විචාරණයෙන් තිස් දෙලක්ෂයක් පමණ ඡන්දදායකයන්ගෙන් 92%ක් ‘කැටලෝනියාව රාජ්‍යයක්’ බවට පරිවර්තනය වීම වෙනුවෙන් සිය කැමැත්ත පළ කළහ.

2015 නොවැම්බර් – ස්පාඤ්ඤයෙන් වෙන්ව නිදහස් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් තවත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට කැටලෝනියා ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුව යෝජනාවක් සම්මත කර ගැනීම.

2017 සැප්තැම්බර් 06 – ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුව එය නීතියට පටහැණි බව ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය එම ජනමත විමසුම අත්හිටුවන ලෙස නියෝග කිරීම.

2017 ඔක්තෝබර් 01 – ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණ නියෝගය නොසලකා 2015 නොවැම්බර් මාසයේ සම්මත වු එම ජනමත විමසුම පැවැත්වීම. කැටලෝනියාව ස්පාඤ්ඤ පාලනයෙන් බෙදී වෙන්ව නිදහස් රටක් වීමට අකැමති කණ්ඩායම් ජනමත විචාරණයට සහභාගීවීම වර්ජනය කළ
අතර ජනමත විචාරණයට සහභාගී වී ඇත්තේ ජනගහනයෙන් 43% තරම් වු පිරිසකි.

එම ජනමත විමසුම ක්‍රියාවට නැංවීමේ දී ස්පාඤ්ඤ පොලිසිය විසින් ඡන්ද මධ්‍යස්ථාන වසා දැමීම් සහ ඡන්ද පෙට්ටි පැහැර ගැනීම් සමඟ පැතිර ගිය ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා රැසක් වාර්තා විය. පොලිසියේ බාධා කිරීම් එල්ල වුවහොත් තමන් විසින්ම මුද්‍රණය කර ගත් ඡන්ද පත්‍රිකාවක් මගින් ඕනෑම මධ්‍යස්ථානයක දී ඡන්දය දෙන ලෙසත් ‘කැටලන්’ ප්‍රාදේශීය පාලකයෝ මහජනයාට දැනුම් දී තිබිණි. මෙහිදී කැටලන් නායක Carles Puigdemont පවා ඡන්දය ලබා දී ඇත්තේ වෙනත් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයක දීය.

 

ඔක්තෝබර් 01 දින පැවැත්වූ ජනමත විචාරණයේ ඡන්දදායකයන්ගෙන් 90% ක් නිදහස් රාජ්‍යයක් වෙනුවෙන් ඡන්දය ලබා දී ඇත.

2017 ඔක්තෝබර් 10 – ස්පාඤ්ඤ ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනයෙන් එල්ල වු දැඩි විරෝධය නිසා බාසිලෝනා’ ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුව අමතා කතා කළ කැටලෝනියා ජනාධිපතිවරයා ( Carles Puigdemont ) ජනමත විමසුමේ තීන්දුව ක්‍රියාවට නැංවීම අත්හිටුවමින් ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුවත් සමඟ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳුමක් ලබා ගැනීම තම උවමනාව බව කියා සිටීම.

නමුත් ස්පාඤ්ඤ අගමැති මරියානෝ රයෝයි (Mariano Rajoy) කැටලෝනියාවට අභියෝගයක් කරමින්, ඔවුන් ස්පාඤ්ඤයේ කොටසක් හැටියට දිගටම රැඳී නොසිටින්නේ නම් එම පළාත කෙළින්ම ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනය යටතට පවරා ගන්නා බව කියා සිටියි.

2017 ඔක්තෝබර් 27 – කැටලෝනියාව නිදහස් රාජ්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා කැටලන් පාර්ලිමේන්තුව තීරණය කළේය.

2017 ඔක්තෝබර් 28 – මැඩ්රිඩ් පාලනය
විසින් කැටලෝනියාවේ ස්වයං පාලන බලය අහෝසි කෙරීය.

මේ සමගම ස්පාඤ්ඤයෙන් වෙන් නොවන ලෙස කැටලෝනියාවට බල කරමින් බාසිලෝනා නුවර දැවැන්ත පෙළපාලි ආරම්භ විය. ඔවුන් කියා සිටින්නේ බලයෙන් පහ කරන ලද කැටලෝනියා නායක කාලෙස් පුයිජ්මොන් (Carles Puigdemont) සිර ගත කළ යුතු බවය. මෙම තත්වය යටතේ කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුව විසුරුවා හරිනු ලැබීය. කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුව විසුරුවා හරිමින් ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුව කැටලෝනියාවට හදිසි මැතිවරණයක් ද කැඳවීය. එය පැවැත්වීමට නියමිතව ඇත්තේ දෙසැම්බර් මාසයේදී ය.

ස්පාඤ්ඤ අගමැතිවරයා පවසන පරිදී ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුවේ අභිලාෂය වන්නේ
කැටලන් ස්වයංපාලනය අත්හිටුවීම නොව කැටලෝනියානු ජනාධිපති සතු සියලු බලතල ඉවත් කිරීම, ප්‍රාදේශීය පොලිස් බලකායේ පාලනය තමන් අතට ගැනීම හා නීතියට පිටුපා යමින් කටයුතු කළ ‘පුද්ගලයන්’ ඉවත් කිරීමයි.

“කැටලෝනියානු නායකයන්ට වෙන්වීමේ බලයක් සහිත භූමිකාවක් පවරා දී නැහැ. ඔවුන්ට බලය දී තිබෙන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගිනුයි. ව්‍යවස්ථාව අනුව ඔවුන්ට පැවරෙන්නේ ස්වයංපාලන බලයක්” ස්පාඤ්ඤයේ නියෝජ්‍ය අගමැතිනි සොරායා ඩි සන්තමරියා කියා සිටියාය.

ඒ අනුව නව නියෝජිතයන් තෝරා පත් කර ගැනීමේ මැතිවරණයක් ලබන දෙසැම්බර් 21 දින පැවැත්වීමට ද ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යම ආණ්ඩුව පියවර ගෙන ඇත.

2017 නොවැම්බර්

කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුවේ හිටපු ඇමතිවරුන් නව දෙනෙක් අත්අඩංගුවට ගත් අතර හිටපු නායක කාර්ලෙස් පුයිග්දිමොන්ට් (Carles Puigdemont) හා තවත් ඇමතිවරු හතර දෙනෙක් රටින් පළා ගොස් ‘බ්‍රසල්ස්’ නගරයේ රැඳී සිටිති. ඇමතිවරුන් නව දෙනා අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් අනතුරුව ඔවුන්ගෙන් එක් තැනැත්තකු ඇප මත මුදා හැර ඇති නමුත් සෙසු අට දෙනාට ඇප දීම මහාධිකරණය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද හෙයින් ඔවුන් රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කරනු ලැබ ඇත. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීමට එරෙහිව කැටලෝනියාවේ දියත් වෙමින් තිබුණ විරෝධතා ව්‍යාපාර වලට දහස් ගණනින් මහජනතාව සහභාගී  වී ඇත.

අපිත් කෙසෙල් වවමුද? II කොටස

කෙසෙල් වගාවට අවශ්‍ය බිම් සැකසීම, රෝපණ ද්‍රව්‍ය සපයා ගැනීම ආදිය පිළිබද තොරතුරු  ඊයේ අපි ඉදිරිපත් කළා. අද කථා කරන්නේ තවාන් කිරීම,වගාවට අවශ්‍ය ජල කළමනාකරණය ආදිය පිලිබදවයි.

 

අංකුර කැබලි තවාන් කිරීම

 පළල සෙන්ටිමීටර් 90ක් හා අවශ්‍ය පමණ දිගින් යුතු පාත්ති සකසා ගන්න. තවාන් මාධ්‍යය ලෙස කොම්පෝස්ට් මිශ්‍රණයක් හා පස් යොදාගන්න. එකිනෙකට ආසන්නයෙන් අල කැබලි සිටුවන්න. අංකුර වර්ධනය වනවිට අල කැබලි ගලවාගන්න.අංකුරය බෙදෙන සේ එක් කැබැල්ලක් කැබලි හතරකට කපන්න. අල කැබැල්ල කුඩා වනවිට ලැබෙන පල ප්‍රමාණය අඩු වේ. පළමු තවාන් මිශ්‍රණයම යොදාගනිමින් අල කැබලි අතර පරතරය සෙන්ටිමීටර් 15ක් වන පරිදි තවාන් කරගන්න. සති තුනකින් පමණ අංකුර මතු වේ. එක් අංකුර කැබැල්ලකින් පල පහක් පමණ ලබාගත හැකිය.

මාසයක් පමණ වයසැති පැල තෝරා බදුන්වල සිටුවන්න.මුල් ස්වල්පයක් ඇති නිසා කෙලින්ම මෙම පැල ක්ෂේත්‍රයේ සිටුවීම අපහසුය.  මෙසේ බදුන් කල පැලයක් මාස 4කින් පමණ ක්ෂේත්‍රයේ සිටුවීම වඩාත් සුදුසුය.බදුන් තුල පෝෂණය ප්‍රමාණවත් නොවෙන නිසා පොහොර යෙදිය යුතුය.

කෙසෙල් තවානක ඡයාරුපයක්

කෙසෙල් වගාවේ අරමුණු

අරමුණු කිහිපයක් සදහා කෙසෙල් වගයක් ආරම්භ කල හැකිය.

  1. කැන් සදහා වගාව
  2. පත්‍ර සදහා වගාව
  3. කැන් හා පත්‍ර සදහා වගාව

 

කැන් සදහා වගාව

කෙසෙල් කැන් ලබාගැනීමේ අරමුණින් වගාව සිදු කරන අතර කැන් ලබාගත් පසු ඉතිරිවන පත්‍ර හා අනිත් කොටස් ප්‍රයෝජනයට ගත හැකිවේ.

පත්‍ර  සදහා වගාව

කැන් සදහා වගා කරන ගස් මෙන් දෙගුණයක ගස් මෙහෙදී වගාකරයි. කැන් හටගැනීමෙන් ද  අමතර ආදායමක් ලබාගන්නා අතර මුලිකවම ආදායම් උපයන්නේ පත්‍ර මගිනි. කැන් ලබා ගැනීමට නුසුදුසු බිමක වුවද පත්‍ර සදහා කෙසෙල් වගා කිරීම යෝග්‍ය වේ.

කැන් හා පත්‍ර සදහා වගාව

වාර්ෂික ක්‍රමයට කෙසෙල් වගාව සිදුවේ. සිටුවා මාස 4ක සිට කැන් පිදීම දක්වා පත්‍රයක් හැර පත්‍රයක් කපයි.ගෙඩිවල ගුණාත්මකබව අඩු නොවුනත් කැන් අස්වැන්න පහල යයි.

 

ජල සම්පාදනය කළමනාකරණය කිරීම

නිතර වර්ෂාව නොලැබෙන වියලි හා අන්තර් කලාපවලට ජාල සම්පාදන කළමනාකරණය වැදගත්ය. සාමාන්‍යයෙන් සතියකට වරක් ජලය සැපයිය යුතුය. ජලය හිගවනවිට වර්ධනය බාලවිමත්, ජල අතිරික්තයකදී දිලිර බෝ වීමත් සිදුවේ. කෙසෙල් වගාව සදහා ජලසම්පාදන ක්‍රම තෝරාගැනීමේදී ,විසිරුම් ක්‍රමය (Spray water supply ) භාවිත කිරීම නුසුදුසුය. විසිරෙන ජල බින්දු රෝගකාරක බීජානු ව්‍යාප්ත කිරීම එයට හේතුවයි. එනිසා, ක්ෂුද්‍ර ජල සම්පාදනය (Micro water supply) මගින් කදේ  පහල  කොටසට ජලය ලබාදිය යුතුය.

 

වල්  මර්ධනය

මුල් මාස කිහිපය තුල පමණක් වල් මර්ධනය කිරීම සැහේ.ගසේ පාමුල සිට සෙන්ටිමීටර් 60 ක පමණ වටයක් උදලු ගෑ යුතුය.

 

පොහොර භාවිතය

වියලි හා අතරමැදි කලාපයේ කෙසෙල් වගාවන්ට, සිටුවීමට සති දෙකකට  පෙර කාබනික පොහොර යෙදිය යුතුය. සිටුවා මාස 2කට පසු  පැලයකට යුරියා  ග්‍රෑම් 10ක් හා TPS ග්‍රෑම් 80ක් යෙදිය යුතුය.  සැම  මාස 6 කට වරක්ම   පැලයකට යුරියා  ග්‍රෑම් 180ක් හා TPS ග්‍රෑම් 120ක් යෙදිය යුතුය.

තෙත් කලාපයේ කෙසෙල් වගාවන්ට , සිටුවීමට සති දෙකකට  පෙර කාබනික පොහොර හා ඩොලමයිට් යෙදිය යුතුය. සිටුවා මාස 2කට පසු  පැලයකට යුරියා  ග්‍රෑම් 110ක් හා TPS ග්‍රෑම් 100ක් යෙදිය යුතුය.  සැම  මාස 4 කට වරක්ම   පැලයකට යුරියා  ග්‍රෑම් 110ක් හා TPS ග්‍රෑම් 100ක් යෙදිය යුතුය.  සැම  මාස 9කට වරක්ම   පැලයකට යුරියා  ග්‍රෑම් 150ක්  යෙදිය යුතුය.

කාබනික පොහොර ලෙස කුකුල් පොහොර යොදන්නේ නම් හොදින් දිරූ පොහොර ගතයුතුය.

 

කෙසෙල්  කැන්වල ගුණාත්මකබව ඉහල නැංවීමට

කැන් පිදීම ආරම්භ වු පසුව අවසන් ඇවරිය මතුවී කෙසෙල් මුව කොටස දික්වන අවස්ථාවේදී අවසන් ඇවරියේ සිට අගල් 4ක් ඉතිරිකර කෙහෙල් මුවය කැපීම තුලින් කැන විශාලවී හානිකර සතුන් මියයයි.

කෙහෙල් මුවය කපා එය ආවරණය කල යුතුය. මෙයට කඩදාසි, පිදුරු හෝ පොල්කොළ ආවරණ යොදාගත හැකිය. එයින් පලිබෝධ හානි අවම වි කැළැල් රහිත ඒකාකාරී කහ පැහැති කැන් ලබාගත හැකිය.

කැන් පිදීමේදී ගසේ බර වැඩි වෙන නිසා ආධාරක කණු සවි කිරීමෙන් ගසට කැන දරාසිටීමට සහයක් ලබාගත හැක.

කෙසෙල් කැනක මල් ඇවරී ඉවත් කලවිට ඉතිරි ඇවරිවල ගෙඩි පෘෂ්ටිමත් වේ.

 

රෝග හා පලිබෝධ හානි

කදගුල්ලා, කෙසෙල් පැල මැක්කා, වට පණුවා,පලතුරු මැස්සා,කුඩිත්තා, සුදු මකුණා,පිටි මකුණා ආදී පලිබෝධයින් කෙසෙල් වගාවට හානි කරයි. නිරෝගී පැල සිටුවීම, මොටෙයියන් සිටුවීමට පෙර මුල් හොදින් ශුද්ධ කිරීම ,නිසි වෙලාවට අස්වනු නෙලා ගැනීම මගින් මෙම කෘමි හානි අවම කරගත හැකිය.

පලතුරු මැස්සා

පැනමා රෝගය,ඇවරිමුල කුණුවීම,ඇන්ත්‍රක්නොස් රෝගය,පත්‍ර ලප රෝගය කෙසෙල් ගස් අතර සුලබව දක්නට ලැබෙන දිලිර රෝගයන් වේ. සුදුසු රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් මෙම රෝග පිටුදැකිය හැකිය.

 

අන්තර්ජාලය ඇසුරිනි.