භවය වනසන පරදාර සේවනය

කුසුම්පුරය නමින් යුතු පාටලී නගරය මේ මහ පොළවට ආභරණයක්‌. ශාක්‍ය කුලයේ උපන් ගුණවත් භික්‌ෂුණින් දෙනමක්‌ ඒ නගරයේ සිටින්නීය. එක්‌ භික්‌ෂුණියකගේ නම ඉසිදාසී. අනෙක්‌ භික්‌ෂුණිය බෝධි නම් වූවාය. ඉසිදාසි තෙරණිය සහ බෝධි තෙරණිය සිල්වත් මෙන්ම ගුණවත්ද වූවෝය. ඒ තෙරණියෝ දෙදෙනාම නිතරම ධ්‍යාන සැපයෙන් වාසය කරති. මෙම නිකලෙස්‌ තෙරණියෝ දෙනම, බුදුසමිඳුගේ සද්ධර්මය බොහෝ අසා ඒ ඇසූ ධර්මය දරාගෙන සිටින්නෝය.

දවසක්‌ ඒ භික්‌ෂුණි දෙනම පිණ්‌ඩපාතයේ වැඩම කර දන් වළඳා ඉන්පසුව දෙපා සෝදාගෙන විවේක තැනක සුවසේ සිටියදී මෙසේ කතාබහක්‌ ඇතිවිය.

‘ආර්ය වූ ඉසිදාසී, ඔයා හරිම ලස්‌සන තරුණ වයසේ ඉන්න කෙනෙක්‌. ඉතින් ඔබතුමිය මහණ වෙන්න කල්පනා කළේ ගිහි ගෙදරදී කොයි ආකාරයේ දෝෂයක්‌ දැකද?’

බෝධි තෙරණිය විසින් විවේක සුවයෙන් ඉන්න අතර මෙසේ ඉසිදාසි තෙරණියගෙන් විමසා සිටිය අවස්‌ථාවේ දහම් දෙසීමේ දක්‌ෂ වූ ඉසිදාසි තෙරණිය මේ ලෙසින් පිළිතුරු දෙන ලදී.

‘එහෙම නම් බෝධි තෙරණියනි. මම මහණ වුණු ආකාරය අහන්න. මගේ පියා උදේනි නගරයේ ඉන්න සිටුවරයෙක්‌ ඒ වගේම සිල්වත් කෙනෙක්‌. මම ඒ අයගේ එකම දුවයි ඒ නිසා ඒ අයගේ හැම ආදරයක්‌ම මට ලැබුණා. මේ අතර සාකේත නගරයේ උසස්‌ කුලයකින් මට මංගල යෝජනාවක්‌ ඉදිරිපත් කර එවා තිබුණා. ඒ සිටුවරයාත් බොහොම වස්‌තුව තිබුණ කෙනෙක්‌. එම නිසාම එම සිටුතුමාගේ ලේලිය වශයෙන් මාව මගේ තාත්තා විවාහ කර දුන්නා. ඉතින් මම නැන්දයි, මාමයි ළඟට උදේ සවස ගිහින් ඒ අයගේ දෙපා වැන්දා. ඒ වගේම මම කෙරුවේ ඔවුන් කියන දෙයක්‌ විතරමයි.

මම මගේ ස්‌වාමියාට හරි එයාගේ සහෝදර සහෝදරියන්ට හරි ඒ කවුරුන් හෝ දැක්‌කොත් ඉඳගෙන හිටපු පුටුවෙන් නැගිට ඒ අයට වාඩිවෙන්න දෙනවා. කෑමෙන්, බීමෙන් වුණත් කැවිලි පෙවිලිවලින් වුණත් ඒ අය කැමැති දේවල් හදල දීල මම ඒ අයව සතුටු කළා. ඒ විදියට ඒ අයට හොඳට සැලකුවා. අවශ්‍ය දේ වෙලාවට හොයා බලා උපස්‌ථාන කළා. මම මගේ අතින්ම සැමියාගේ දෙපා සෝදලයි ගෙට ගන්නේ. ස්‌වාමියා ළඟට මම යන්නේත් වැඳගෙනයි. මම පනාව, සුවඳ විලවුනුත් වර්ගත් වෙනත් දේවලුත් කණ්‌නාඩියත් අරගෙන සැමිය ළඟට යනවා මගේ අතින්ම මගේ සැමියාව මා සැරසුවේ. මම මගේ අතින්ම බත් ඉව්වා, හැලි වළං හේදුවා. හරියට අම්ම කෙනකු තමන්ගේ එකම දරුවකුට සලකනවා වගේමයි මම සැමියාට කටයුතු කළේ. නමුත් මම එයාට කොයි තරම් ආදරයෙන් වැඩකාරකම් කරගෙන හිටියත්, නිහතමානීව සොයා බලා කටයුතු කරගෙන සිටියත්, කම්මැලි නැති සිල්වත් ජීවිතයක්‌ ගෙවන මටමයි සැමියා බනින්නේ. අන්තිමේදී එයා ඒගොල්ලන්ගේ දෙමාපියන්ට මෙහෙම කිව්වා. “මම යනවා මේ ගෙදර අතහැරලා. මට මේ ඉසිදාසිත් එක්‌ක පවුල් කන්න ඕනකමක්‌ නෑ”.

එවිට සැමියාගේ දෙමාපියන් මෙහෙම පවසා සටියා.

“පුතේ එහෙම කියන්න එපා. ඔය ඉසිදාසි ඤාණවන්ත කෙනෙක්‌. වාසනාවන්ත කෙනෙක්‌. වීර්යවන්ත කෙනෙක්‌. කම්මැලි නැහැ. ඉතින් පුතේ ඔයා මොකද ඉසිදාසිට මේතරම් අකමැති?”

එවිට සැමියා, “ඔව් ඇය මට වරදක්‌ කළේ නැහැ. නමුත් මට ඉසිදාසිත් සමග ඉන්න ඕනකමක්‌ නැහැ. මට ඇයව අප්පිරියයි. මට ඇගෙන් වැඩක්‌ නැහැ. එහෙම නම් මම ඔයගොල්ලන්ටත් නොකියාම මේ ගෙදරින් යන්න යනවා”.

එවිට නැන්දයි, මාමයි එයාගේ වචනය පිළිගත්තා. ඉන්පසුව ඒ අය “දරුවෝ ඔයා මොකක්‌ද අපේ පුතාට කළ වැරැද්ද. සැක කරන්නේ නැතිව අපට කියන්න” යෑයි මගෙන් ඇසුවා.

“මම එයාට වරදක්‌ කළේ නැහැ. හිංසාවක්‌ කළේ නැහැ. වැරැදි වචනයක්‌ කියලත් නැහැ. ආර්යාවෙනි, ඉතින් එයා මේ තරම් මාත් එක්‌ක තරහ වුණාට මම මොකද කරන්නේ” කියා මම පැවැසුවා.

“අපේ පුතාව රැක බලාගෙන හිටිය ලස්‌සන ලක්‌ෂ්මීව අපේ පවුලට නැතිවුණා” කියලා ඒ දෙමව්පියෝ මාව ආයෙමත් අපේ තාත්තා ළඟට යෑව්වා.

ඒ වතාවේ මගේ තාත්තා අපට වඩා බදු ආදායම් භාගයක්‌ ලැබෙන ධනවත් පවුලකට මාව බන්දලා දුන්නා. මාසයයි මම ඒ ගෙදර හිටියේ. මම කීකරු දාසියක්‌ වගේ උපස්‌ථාන කරද්දී ද්‍රෝහිකම් නොකරද්දී සිල්වත්ව සිටියදී, එගෙදරිනුත් මාව අයින් කළා. අන්තිමේදී මගේ තාත්තා සිඟමනේ ඇවිදගෙන ගිය ඉඳුල් කකා ඉන්න මිනිහෙක්‌ එක්‌කගෙන ආවා.

“ළමයෝ ඔය රෙදි කඩමාල්ලයි, ඔය තැටියයි විසි කරපන්. මගේ දියණියගේ ස්‌වාමියා බවට පත්වෙයන්” කියලා කිව්වා.

ඒ මනුස්‌සයා මමත් එක්‌ක ටික කලක්‌ සිටියා. එයත් මාව අත්හැරලා ගියා. එයා යන දවසේ තාත්තාට මෙහෙම කිව්වා. “මගේ රෙදි කඩමල්ලයි, මගේ තැටියයි මට ආපසු ඕන. මම ආපසු සිඟාකන්න පටන් ගන්නවා”. එවිට අම්මයි, තාත්තයි එයාට මෙහෙම කිව්වා. “මේ ගෙදරින් ඔයාට මොනවාද ලැබෙන්නේ නැත්තේ? ඕන දෙයක්‌ කියන්න හරිගස්‌සලා දෙන්නම්”.

එහෙම කියද්දිත් එයා මෙන්න මෙහෙම කිව්වා. “නෑ මට ජීවත්වෙන්න තාම හයිය තියෙනවා. මට මේ ඉසිදාසිගෙන් වැඩක්‌ නැහැ. මට ඉසිදාසිත් එක්‌ක පවුල් කන්නට ඕනකමක්‌ නැහැ”. ඒ ඉඳුල් කන මනුස්‌සයත් මාව දාලා ගියා. ඉතින් මම තනියම හිතන්න පටන් ගත්තා. එක්‌කෝ මම කාටවත් නොකියා දිවි නසා ගන්නවා. එහෙම නැත්නම් මම මහණ වෙනවා.

දවසක්‌ ආර්යවූ ජිනදත්තා භික්‌ෂුණිය පිණ්‌ඩපාත වඩින ගමන් අපේ ගෙදරටත් වැඩියා. ඒ භික්‌ෂුණිය විනයධර, බහුශ්‍රෑත බොහොත සිල්වත් කෙනෙක්‌. ඒ භික්‌ෂුණියට අපි සිටිය ආසනේ වාඩිවෙන්න පිළියෙළ කළා. එතන ඉඳගත්ත ඒ භික්‌ෂුණියගේ දෙපා වැඳ දානය පූජාකරගත්තා. දන්පැන්වලිනුත් කැවිලි-පෙවිලිවලිනුත් එයාට සැලකුවා. “ආර්යාවෙනි, මමත් කැමතියි මහණ වෙන්න” කියලා මම කිව්වා. ඒ වෙලාවේ තාත්තා මට මෙසේ කිව්වා.

“දුවේ ඔයා මේ ගෙදර ඉඳගෙනම ධර්මයේ හැසිරෙන්න. ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්ට දාන මානවලින් සලකන්න”.

ඒ වෙලාවේ මම තාත්තා ළඟ වැඳගෙන හඬා වැටුණා. “නෑ මම කරගත් පව් තමයි මේ. මමම ඒ පව් ගෙවල අවසන් කර දමනවා”. ඉන්පසුව මගේ තාත්තා මෙහෙම කිව්වා “නර ශ්‍රේෂ්ඨ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ යම් උතුම් ධර්මයක්‌ අවබෝධ කළා නම් දුවේ ඔයත් ඒ උතුම් ධර්මයට පැමිණ අවබෝධය ලබාගන්න. නිවනට පත්වෙන්න”.

මම දෙමාපියන්ටත්, නෑදෑ පිරිසටත් වන්දනා මාන කළා. ඔන්න ඉතින් මමත් මහණ වුණා. මහණවෙලා හත්දවසින් මමත් ත්‍රිවිද්‍යාව ලබාගත්තා. පෙර විසූ ජීවිත දැක ගැනීමේ ඤාණය (පුබ්බේ නිවාසනුස්‌සති ඤාණය), අනෙක්‌ අයගේ චුතියත් උප්පත්තියක්‌ දැක ගැනීමේ හැකියාව (චුතුපපාත ඤාණය), සියලුම කෙලෙස්‌ ප්‍රහානය කිරීමේ ඤාණය (ආශ්‍රවක්‌ෂය ඤාණය). මට පුළුවන් වුණා මේ ජීවිතයේ විපාක වින්දේ ඒ කාලයේ කළ පවකටයි. මම ඔබතුමියට ඒ ගැන කියන්නම් හොඳට අහගෙන ඉන්න.

මීට ආත්මභාව හතකට කලින් ඒරකච්ඡ නගරයේ ගොඩක්‌ ධනය තියෙන රන්කරුවෙක්‌ වෙලා මම හිටියේ. මම තරුණකමින් මත්වෙලා හිටියේ. මම නොයෙක්‌ කාන්තාවන් පස්‌සේ ගියා. මම ගතකළේ සල්ලාල ජීවිතයක්‌. ඒ ජීවිතය අවසානයේදී මම (මැරිලා) මනුස්‌ස ලෝකයෙන් චුතවෙලා ඉපදුනේ නිරයේ. නිරයේ ඉපදුන මම නිරයේ ගොඩක්‌ දුක්‌ වින්දා. එම නිරයෙන් චුතවුණාට පසුව මම උපන්නේ වැඳිරියකගේ කුසේ. ඒ වැඳිරියගේ කුසෙන් ඉපදිලා දවස්‌ හතයි ඒ වඳුරු රැළේ හිටපු නායක වඳුරා මගේ පුරුෂ ලිංගය හූරලා දැම්මා. “පර ස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ කර්ම විපාකය තමයි මා ඒ වින්ඳේ. මම බොහොම බයාදු වඳුරකු හැටියට බොහෝ කල් හිරිහැර වින්දා.

මම එතැනින් මැරී සින්ධව වනයේ හිටිය එක ඇහැක්‌ අන්ධ වුණු කුදු ගැහිච්ච බූරු දෙනකගේ කුසේ ඉපදුණා. මම ඉපදුණාට පසුව කුඩා කාලයේදීම මිනිසුන් මාව අල්ලාගෙන ගිහින් මගේ කර අඹල මගේ රහසඟේ ඇට තැලුවා. ඉන්පසුව මම දොළොස්‌ අවුරුද්දක්‌ දරුවන් පිටේ තියාගෙන ඇවිද්දා. නමුත අර ඇට තලපු තැන තුවාලවෙලා තිබුණේ. ඒ තුවාලෙට පණුවො ගහලා මම ලෙඩ වුණා. මම ඒ වින්ඳේ පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ එකේ විපාකයි.

මම එතනින් මැරී ඉපදුණේ හරක්‌ වෙළෙන්ඳෙක්‌ ළඟ හිටපු ගවදෙනකගේ කුසේ. මම රතුපාට වුණු වහු පැටියෙක්‌ හැටියට මේ ලෝකයේ එළිය දුටුවා. බොහොම සතුටින් ඉන්න විට දෙළොස්‌වැනි මාසයේදී අර විදිහටම මගේ ලිංගයේ ඇට තැලුවා. ඉන්පසුව මම නගුල් උස්‌සාගෙන ගියා දවස පුරාම හෑවා. ගැල්බර කර තියාගෙන ගියා ඇති තරම් බර ඇද්දා. අන්ධයෙක්‌ වගේ මම පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කළ නිසා මම අන්ධවී ලෙඩවී ගියා.

මම එතනින් මියගොස්‌ නගරයේ වීදියේ දාසිකයගේ කුසේ තමයි ඒ අවස්‌ථාවේ මම උපන්නේ. පරස්‌ත්‍රීන් සේවනය කිරීමේ විපාක බලන්න. ඒ අවස්‌ථාවේ මම ඉපදුණේ ගැහැණියකුත් නොවේ. පිරිමියකුත් නොවේ. නපුංසකයෙක්‌ හැටියටයි. එහෙම ජීවත්වෙලා හාස්‍යයට උපහාසයට ලක්‌වෙවී සිට අවුරුදු තිහේදී මම මැරුණා. එතනින් මියගිහින් මම ඉපදුණේ ස්‌ත්‍රියක්‌ හැටියට ණය බරින් මිරිකී ගිය ගැල්බර ගෙනගිය පවුලකයි. මම ගොඩක්‌ දුක්‌ වින්දා. අපි ගත්ත ණය ගෙවාගන්න අම්මට, තාත්තට බැරිවුණා. ගැල්නායකයා අපේ ගෙදරට ඇවිදින් ණය හිලව් වෙන්න කියලා මම අඬද්දී මාව බලහත්කාරයෙන්ම අරගෙන ගියා. එවිට මට වයස අවුරුදු දහසයයි. මම තරුණයි. ඒ ගැල් නායකයාගේ පුතෙක්‌ හිටියා ගිරිදාස කියලා. එයා මාව තමන්ගේ ගෙදරට කැඳවාගත්තා. ඒ ගැල් නායකයාගේ පුතාට (ගිරිදාසට) හිටියා හොඳ සිල්වත් ගුණවත් ස්‌වාමි භක්‌තිය තිබෙන බිරිඳක්‌. මට ඈ ගැන ඉරිසියා හිතුණා. ඉතින් මම කළේ ඒ බිරිඳ ගැන ගිරිදාස කිපෙන විදිහට නිතර කටයුතු කිරීමයි.

මම දාසියක්‌ වගේ ස්‌වාමියාට උපස්‌ථාන කරද්දී, ස්‌වාමියා මාව අත්හැරලා යන්නේ ඒ අකුසල කර්මයේ විපාක වශයෙනුයි. ඉතින් මම දැන් ඒ කර්මයත් අවසන් කළා”.

ඉසිදාසි රහත් තෙරණියගේ කතාව – ථේර ථෙරී ගාථා (චත්තාලිස නිපාතෝ)

ස්නායු වෛද්‍ය විද්‍යාවට නව මංපෙත් පෑදු බිහිසුණු අනතුර

1823 දී උපත ලබන පීනියාස් ගේජ් (phinias gage) තරුණ වියේදී සිය ජීවනෝපාය ලෙස තෝරා ගන්නේ කම්කරු වෘත්තියයි. වෘත්තියෙන් ඔහු දුම්රිය මාර්ග ඉදි කරන්නෙකි. 1848 දී ඔහු රුත්ලන්ඩ් සිට බර්ලිංටන් දක්වා දිවෙන දුම්රිය මාර්ගයේ ඉදිකිරීම් කටයුතු සදහා එක් වී සිටි අතර 1848 සැප්තැම්බර් 13 වන දින ඔහුගේ ජීවිතයට පමණක් නොව මුලු ලොවටම එක් දෛවෝපගත දිනයකි.

එදින ඔහු ඇතුළු කණ්ඩායමට භාරව තිබුනේ ඉදි කිරීමට සැලසුම් කරන ලද දුම්රිය මාර්ගය හරහා මහා බාධකයක්ව පැවති පර්වතය පුපුරන ද්රව්ය යොදා පුපුරුවා හැරීමයි. මේ සදහා පර්වතය මුදුනට නැගි ගේග් ඔහුගේ යකඩ කෙටුම් කුරෙන් ගලේ සිදුරක් සාදා ඊට වෙඩි බේත් දැමීය. ඔවුන්ගේ අරමුණ වුයේ නොබෝ වේලාවකින් වෙඩි බෙහෙත් පත්තු කර ගල පුපුරවා හැරීමයි. මේ වන විට විදින ලද සිදුරට වෙඩි බෙහෙත් දමා යකඩ කුර පැවතියේ සිදුර තුළය.

නමුත් ඔවුන් නොසිතු මොහොතක ගල පුපුරා ගියේය. ඒ වන විට ගල මුදුනෙහි තිබු යකඩ කෙටුම් කුර පිපිරිමෙන් ඉහළට විසිවී පතිත වුයේ බිමට නොව ගේජ් ගේ හිස මතටය.

මින් ගේජ් ගේ හිස දරුණු ලෙස තුවාල ලැබීය. 3.2 cm විෂ්කම්භයෙන් යුත් 1.1m ක දිගින් යුතු වු 6km බර යකඩ කෙටුම් කුර ගේජ් ගේ හිසේ වම් වම් කම්මුලෙන් (left cheekbone) ඇතුළු වී මොළයේ වම් අර්ධ ගෝලය පසාරු කරමින් වම් ඇසට පිටුපස පෙදෙසින් එළියට විත් තිබුණි. ගේජ් ගේ හිස පසාරු කළ යකඩ කෙටුම් කුර ඔහු සිටි තැනින් 30ම් පමණ දුරකින් පසුව සොයාගනු ලැබීය.

මෙම බිහිසුණු අනතුර හමුවේ ගේජ් බිමට ඇද වැටුනද නැවතත් ඔහු විනාඩියක කාලයක් තුළ නැගි සිටි ඔහු රොහලට ඔහුව ගෙන යමින් සිටි කරත්තය තුළ සිට තමන්ට මුහුණ පෑමට වු සිද්දිය මෙනෙහි කරමින් පවා සිට ඇත. අනතුරෙන් දැඩි ලෙස තුවාල ලැබු ඔහුව ඔහුගෙ නවතැනට රැගෙන යන අතර ඔහුට වෛද්ය ප්රතිකාර කිරීම සදහා වෛද්ය ජෝන් හාර්ලෝ (Dr John Harlow) නවාතැන වෙත පැමිණේ.

වෛද්යවරයා තුවාලය පිරිසිදු කර බිදී තිබු හිස් කබලේ කොටස් එකතු කර එය නැවත සකසා තුවාලය චෙලුම් පටි වලින් ආවරණය කර ඇත. නමුත් ඔහුගේ ජීවිතය අනතුරේ දමමින් ඔහු දිලීර ආසාදනයකට ගොදුරු වී ඇති අතර මේ හේතුවන් ඔහු අර්ධ කොමා තත්වයකට පත් වී ඇත. ඔහුගේ පවුලේ අය සහ හිත මිත්රාදීන් ඔහුගේ ජීවිතය පිළිබද බලාපොරොත්තු අත් හැරගෙන තිබුනද වෛද්යවරයාගේ දැඩි උත්සහය මත එම වසරේම නොවැම්බර් මස මැද භාගය වන විට ගේජ් සුව වී නැවත සිය නිවස වෙත යාමට තරම් වාසනාවන්ත විය.

1849 අප්රේල් මස වන විට ගේජ් සම්පුර්ණ සුවය ලබන නමුත් අනතුර හේතුවෙන් ඔහුට ඔහුගේ වම් ඇසේ පෙනීම අහිමි වේ.

1868 දී Dr. Harlow ගේජ් ගේ වර්තමාන මානසික තත්වය පිළිබදව වාර්තාවක් සකස් කළ අතර ඊට අනුව අනතුරෙන් පසු ගේජ් ගේ හැසිරීම් රටා ඔහුගේ අන්තර් පුද්ගල සබදතා වල ස්වරුපය සහ ඔහුගේ පෞරුෂ ලක්ෂණ දැඩි ලෙස වෙනස් වී තිබේ. අනතුරෙන් පසු ඔහු ඉතා කළහකාරී පුද්ගලයෙක් බවට පත් වී ඇති අතර නිරන්තරයෙන් අශික්ෂිත අසභ්ය වචන වලින් සුලු දේටත් බැණ වැදී ඇත. වාර්තාවට අනුව ඔහුගේ පවුලේ අය සහ ඔහුගේ හිත මිත්ර ආදීන් පවසා ඇත්තේ අනතුරෙන් පසු ගේජ් තවදුරටත් ගේජ් නොවු බවයි.

අනතුර නිසා ඔහුගේ පූර්ව ලලාට බාහික ප්‍රදේශය ට සිදු වු හානි හේතුවෙන් මෙලෙස ඔහුගේ සමාජ කුසලතා සහ සමාජ්ශීලි බව නැති වී ගොස් ඔහුගේ පෞරුෂ ලක්ෂණ සහ හැසිරීම වෙනස් වී ඇත.

ගේජ් ගේ අනතුර හා සම්බන්ධ මෙම සිද්දිය ස්නායු විද්‍යාඥන්ට තීරණ ගැනීමෙ කාර්යට හා සමාජ ප්රජානන හැකියා (social cognition skills) සදහා ලලාට බාහිකය විසින් ඉටු කරන කාර්යභාරය පිළිබදව පළමු සාක්ෂිය සපයන ලදී. මේ අනුව පෞරුෂය සහ හැසිරීම තීරණය කරන්න බවට හමු වු පළමු සාක්ෂිය වන්නේ ගේජ් ගේ අනතුර හා සම්බන්ධ සිද්දියයි.

ලෝක ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් බිලි ගත් කළු මරණයේ සාපය

ලෝක ඉතිහාසයේ මිනිස් වර්ගයා ගොදුරු කරගත් විශාලම ව්යසන වලින් එකක් ලෙස මධ්යතන යුගයේ එනම්
1346–1353 අතර කාලයේ යුරෝපය පුරා ව්යාප්ත වු කළුමරණය (Black Death) වසංගතය හැදින්විය හැකිය.

මෙම ලොවක් බිලිගත් වසංගතය පළමු වරට හටගන ඇත්තෙ මධ්යම ආසියාතික ප්රදේශයන් හීය. බොහෝ විට මෙය චීනයෙන් ආරම්භ වුවක් බවට විශ්වාස කෙරේ. නමුත් මධ්යම ආසියාතික ප්රදේශ වලට මෙහි බලපෑම එතරම් දරුණු ලෙස බලපා නොමැත.

මධයතන යුගයේ මෙම කාලය වන විට යුරෝපය හා ආසියාව අතර වෙළෙදාම් කටයුතු ඉතාමත් සාර්ථක ලෙසින් සිදු වෙමින් පැවති අතර සේද මාර්ගය ඔස්සේ දහස් සංක්යාත වෙළෙදුන් යුරෝපයේ සිට ආසියාවටත් ආසියාවේ සිට යුරෝපයටත් සංක්රමණය විය. මෙලෙස මධ්යම ආසියාවේ සිට යුරෝපයට පැමිණෙමින් තිබු වෙළෙද නැවක් හරහා එහි සිටි මීයන් මත ජීවත් වු මැක්කන් මගින් වෙළදුනගේ ශරීර හරහා ප්රථම වරට මෙම වසංගතය 1343 දී ක්රිමියාවට (crimea) පැමිණ තිබේ. ඉන් පසු මෙම වසංගතය මධ්යධරණි මුහුද හරහා යුරෝපයට පැතිර ගොස් ඇති අතර නිරන්තරයෙන් එහි රෝග වාහකයන් වී ඇත්තේ රටින් රටට සංක්රමණයේ යෙදුනු වෙළෙදුන් ය.

මෙකල නිවසක යම් කෙනෙකුට රෝගය වැළඳුනහොත් ඒ පවුලේ අය කළේ රෝගියා නිවසේ තනි කොට දමා නිවසේ කුරුසියක් ඇඳ තබා නිවෙස අතහැර පලාතකවත් නොසිට පලා ගොස් තිබේ. මෙසේ පලායන මිනිසුන් නිසා රෝගය නොතිබුණු පැතිවලටද රෝගය පැතිරිණ. යුරෝපය පුරා මිනිස්සු මිලියන විස්සක් පමණ රෝගයෙන් මියගියහ.

වසංගතය නිසා ලොව පුරා සිදු වූ මුළු මරණ සංඛ්යාව මිලියන 75 කට ආසන්න විය. යුරෝපයේ මරණ මිලියන 25 – 50 පමණ තක්සේරු විය. කළු මරණය මගින් යුරෝපානු ජනගහණය 30% – 60% ප්රමාණයක් මරා දමා තිබේ. මෙමගින් 1400 දී ලෝක ජනගහනය මිලියන 450 සිට මිලියන 350 ත් 375 ත් අතර ප්රමාණයකට අඩු කර ඇත.

මෙය කළු මරණය ලෙස හැදින්වුයේ රෝගීන්ගේ සිරුර පුරා කළු පැහැති පුල්ලි මතු වීමත් එයින් මිය ගිය අයගේ සිරුරු බෙහෙවින් කළු පැහැ ගැනීමත් නිසාය. හට ගත් කළු පුල්ලි පසුව කළු පැහැ ගෙඩි බවට පත් වී ඉන්පසු ඒ සැරව ගෙඩි පිපිරී ලේ ගලන්නට පටන් ගනී. රෝගියා අධික වේදනා විඳිමින්, සිහි විකල් වී මියයයි.

මුල් කාලීනව අඩු නොවන උණ සහ ලේ වමනය කිරීම වැනි රෝග ලක්ෂණ ඉස්මතු වීම සිදු විය. මීට ගොදුරු වූ කෙනෙක්ට දින තුනකින් සිය දිවිය අහිමි විය. වසංගතයේ මීළග අදියරය ලෙස වැසියන්ට ග්රන්ථි මහාමාරිය වැළදීම සිදු විය. මේ අවස්ථාවෙහිදීත් අඩු නොවන උණ රෝග ලක්ෂණයක් වූ අතර, බාහිර අංගයන්හි, විශේෂයෙන් කිහිල්ලේ සහ ඉකිලිවල සාරේ සහිත ගෙඩි සහ ලොකු බිබිලි හටගැනිණ. මින් පෙළුණු යමෙක් දින පහකින් මිය ගියේය.

1894 දක්වා ලොව එකම සොහොන් වලක් බවට පත් කළ මෙම වසංගතය කුමක්ද යන්න ලොවට අභිරහසක් විය. ගොදුරු වුවන් ගේ ශරීරයේ කළු පැහැති ලප දක්නට ලැබුනු අතර මිය ගිය පුද්ගලයන්ගේ මළ සිරුරු සියල්ල අත්බුත ලෙස කලු පැහැ ගැන්වී තිබිණි. රෝගයට ගොදුරු වුවන් අවම වශයෙන් එය රෝගයක් බවවත් නොදැන සිටි අතර බහුතරයකගේ මතය වුයේ මෙය දේව ශාපයක් බවයි. මේ නිසා බොහෝ කාලයක් යනතුරු මින් බේරීමට හෝ මෙය මැඩපැවැත්වීමට කිසිවෙකු උත්සහ දරා නැත.

නමුත් කළු මාරයාගේ දේව ශාපයෙන් ඇලලී සිටි වැසියන්ට සුභ පණිවිඩයක් ගෙන ඒමට ප්රංශ ජාතික ක්ෂුද්ර ජීවීන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ අලෙක්සෝන්ද්ර යර්සැන් සමත් විය. එනම් ඔහු විසින් මෙම උවදුරට හේතුකාරක වූ බැක්ටීරියාව සොයාගැනීමයි. ඔහුව සිහි කිරීම සඳහා එයට නම් තැබුවේ යර්සැනියා පෙස්ටිස් යනුවෙනි.

ඉන් පසු මෙම රෝගය මහාමාරිය රෝගය බවට හදුනාගත් අතර අලෙක්සෝන්ද්ර යර්සැන්ගේ මග යමින් 1898 දී පෝල්-ලුවී සීමොන් නමැති තවත් ප්රංශ ජාතිකයෙකු රෝගය පැතිරවීමට මැක්කන්ද හවුල් වන ආකාරය සොයා ගත්තේය. මින් පසු රෝග ප්රතිශක්තීකරණ එන්නතක් සොයා ගත් අතර යම්කිසි සාර්ථකත්වයක් ඉන් අත් විය.

කැටලෝනියා අර්බුදය

කැටලෝනියාව

‘කැටලන්’ හෙවත් කැටලෝනියාව පිහිටා තිබෙන්නේ ස්පාඤ්ඤයේ නැගෙනහිරින් වන ‘ඉබේරියානු’ අර්ධද්වීපය තුළය. වර්ග කිලෝ මීටර් 32,108 ක් පමණ වන කැටලෝනියාව ස්පාඤ්ඤ භූමියෙන් හයෙන් එකක් ලෙස සැලකෙනවා. අසූ ලක්ෂයකට ආසන්න ජනගහනයක් සහිත කැටලෝනියාවේ අග නුවර ලෙස බාසිලෝනා නගරය සැලකෙනවා.

කැටලෝනියා අර්බුදය

1931 – සියවස් කීපයක් ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනය යටතේ සිටි කැටලෝනියාව තුළ 1931 දී යළිත් කැටලෝනියානු ජාතික ආණ්ඩුව (Generalitat) ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරනු ලැබුණි.

1975 – කැටලෝනියානු ජාතික ආණ්ඩුව (Generalitat) යටතේ කැටලෝනියාවේ ස්වයංපාලන බලතල උරුම කර ගනී.

1979 – කැටලෝනියාව ස්වයංපාලිත බල ප්‍රදේශයක් හැටියට පිළිගනු ලැබුණි.

2006 – 2006 වසරේදී ජනමත විමසුම මගින් ‘කැටලෝනියා’ ස්වයංපාලනය නෛතික මට්ටමින් තහවුරු කරීම.

2010 – ස්පාඤ්ඤ ‘පොපියුලර්’ පක්ෂය විසින් ‘කැටලන්’ ස්වයංපාලන බලතල වලට එරෙහිව ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය ඉදිරියේ පැමිණිල්ලක් ගොනු කිරීම.

මෙහි අධිකරණ තීන්දුව ලෙස 2006 ජනමත විමසුමේ තීන්දුව අහෝසි කර
‘ස්පාඤ්ඤය තුළ කැටලෝනියාව ජාතියක් හැටියට පිළිගැනීම සඳහා නෛතික පදනමක් නොමැත’ යනුවෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය තීන්දු කරන ලදී.

ස්පාඤ්ඤය ආර්ථික අර්බුදය – ස්පාඤ්ඤය ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දීමෙන් ආර්ථිකය අතින් ශක්තිමත් බාසිලෝනා පළාතේ සම්පත් මගින් රටේ සෙසු දුප්පත් පළාත් නඩත්තු කළ යුතු තත්වයක් උද්ගත වීම හා එම බර දැරීමට කැටලෝනියා වැසියන් අකැමැති වීමත් සමඟ කැටලෝනියාවේ නිදහස සඳහා වන ඉල්ලීම යළිත් ඉස්මතු වීම.

2014 – මෙම වසරේ පැවැත්වු ජනමත විචාරණයෙන් තිස් දෙලක්ෂයක් පමණ ඡන්දදායකයන්ගෙන් 92%ක් ‘කැටලෝනියාව රාජ්‍යයක්’ බවට පරිවර්තනය වීම වෙනුවෙන් සිය කැමැත්ත පළ කළහ.

2015 නොවැම්බර් – ස්පාඤ්ඤයෙන් වෙන්ව නිදහස් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීම සම්බන්ධයෙන් තවත් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීමට කැටලෝනියා ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුව යෝජනාවක් සම්මත කර ගැනීම.

2017 සැප්තැම්බර් 06 – ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුව එය නීතියට පටහැණි බව ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණය එම ජනමත විමසුම අත්හිටුවන ලෙස නියෝග කිරීම.

2017 ඔක්තෝබර් 01 – ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණ නියෝගය නොසලකා 2015 නොවැම්බර් මාසයේ සම්මත වු එම ජනමත විමසුම පැවැත්වීම. කැටලෝනියාව ස්පාඤ්ඤ පාලනයෙන් බෙදී වෙන්ව නිදහස් රටක් වීමට අකැමති කණ්ඩායම් ජනමත විචාරණයට සහභාගීවීම වර්ජනය කළ
අතර ජනමත විචාරණයට සහභාගී වී ඇත්තේ ජනගහනයෙන් 43% තරම් වු පිරිසකි.

එම ජනමත විමසුම ක්‍රියාවට නැංවීමේ දී ස්පාඤ්ඤ පොලිසිය විසින් ඡන්ද මධ්‍යස්ථාන වසා දැමීම් සහ ඡන්ද පෙට්ටි පැහැර ගැනීම් සමඟ පැතිර ගිය ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා රැසක් වාර්තා විය. පොලිසියේ බාධා කිරීම් එල්ල වුවහොත් තමන් විසින්ම මුද්‍රණය කර ගත් ඡන්ද පත්‍රිකාවක් මගින් ඕනෑම මධ්‍යස්ථානයක දී ඡන්දය දෙන ලෙසත් ‘කැටලන්’ ප්‍රාදේශීය පාලකයෝ මහජනයාට දැනුම් දී තිබිණි. මෙහිදී කැටලන් නායක Carles Puigdemont පවා ඡන්දය ලබා දී ඇත්තේ වෙනත් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානයක දීය.

 

ඔක්තෝබර් 01 දින පැවැත්වූ ජනමත විචාරණයේ ඡන්දදායකයන්ගෙන් 90% ක් නිදහස් රාජ්‍යයක් වෙනුවෙන් ඡන්දය ලබා දී ඇත.

2017 ඔක්තෝබර් 10 – ස්පාඤ්ඤ ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනයෙන් එල්ල වු දැඩි විරෝධය නිසා බාසිලෝනා’ ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තුව අමතා කතා කළ කැටලෝනියා ජනාධිපතිවරයා ( Carles Puigdemont ) ජනමත විමසුමේ තීන්දුව ක්‍රියාවට නැංවීම අත්හිටුවමින් ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුවත් සමඟ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳුමක් ලබා ගැනීම තම උවමනාව බව කියා සිටීම.

නමුත් ස්පාඤ්ඤ අගමැති මරියානෝ රයෝයි (Mariano Rajoy) කැටලෝනියාවට අභියෝගයක් කරමින්, ඔවුන් ස්පාඤ්ඤයේ කොටසක් හැටියට දිගටම රැඳී නොසිටින්නේ නම් එම පළාත කෙළින්ම ‘මැඩ්රිඩ්’ පාලනය යටතට පවරා ගන්නා බව කියා සිටියි.

2017 ඔක්තෝබර් 27 – කැටලෝනියාව නිදහස් රාජ්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සඳහා කැටලන් පාර්ලිමේන්තුව තීරණය කළේය.

2017 ඔක්තෝබර් 28 – මැඩ්රිඩ් පාලනය
විසින් කැටලෝනියාවේ ස්වයං පාලන බලය අහෝසි කෙරීය.

මේ සමගම ස්පාඤ්ඤයෙන් වෙන් නොවන ලෙස කැටලෝනියාවට බල කරමින් බාසිලෝනා නුවර දැවැන්ත පෙළපාලි ආරම්භ විය. ඔවුන් කියා සිටින්නේ බලයෙන් පහ කරන ලද කැටලෝනියා නායක කාලෙස් පුයිජ්මොන් (Carles Puigdemont) සිර ගත කළ යුතු බවය. මෙම තත්වය යටතේ කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුව විසුරුවා හරිනු ලැබීය. කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුව විසුරුවා හරිමින් ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුව කැටලෝනියාවට හදිසි මැතිවරණයක් ද කැඳවීය. එය පැවැත්වීමට නියමිතව ඇත්තේ දෙසැම්බර් මාසයේදී ය.

ස්පාඤ්ඤ අගමැතිවරයා පවසන පරිදී ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුවේ අභිලාෂය වන්නේ
කැටලන් ස්වයංපාලනය අත්හිටුවීම නොව කැටලෝනියානු ජනාධිපති සතු සියලු බලතල ඉවත් කිරීම, ප්‍රාදේශීය පොලිස් බලකායේ පාලනය තමන් අතට ගැනීම හා නීතියට පිටුපා යමින් කටයුතු කළ ‘පුද්ගලයන්’ ඉවත් කිරීමයි.

“කැටලෝනියානු නායකයන්ට වෙන්වීමේ බලයක් සහිත භූමිකාවක් පවරා දී නැහැ. ඔවුන්ට බලය දී තිබෙන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගිනුයි. ව්‍යවස්ථාව අනුව ඔවුන්ට පැවරෙන්නේ ස්වයංපාලන බලයක්” ස්පාඤ්ඤයේ නියෝජ්‍ය අගමැතිනි සොරායා ඩි සන්තමරියා කියා සිටියාය.

ඒ අනුව නව නියෝජිතයන් තෝරා පත් කර ගැනීමේ මැතිවරණයක් ලබන දෙසැම්බර් 21 දින පැවැත්වීමට ද ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යම ආණ්ඩුව පියවර ගෙන ඇත.

2017 නොවැම්බර්

කැටලෝනියානු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුවේ හිටපු ඇමතිවරුන් නව දෙනෙක් අත්අඩංගුවට ගත් අතර හිටපු නායක කාර්ලෙස් පුයිග්දිමොන්ට් (Carles Puigdemont) හා තවත් ඇමතිවරු හතර දෙනෙක් රටින් පළා ගොස් ‘බ්‍රසල්ස්’ නගරයේ රැඳී සිටිති. ඇමතිවරුන් නව දෙනා අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් අනතුරුව ඔවුන්ගෙන් එක් තැනැත්තකු ඇප මත මුදා හැර ඇති නමුත් සෙසු අට දෙනාට ඇප දීම මහාධිකරණය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද හෙයින් ඔවුන් රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කරනු ලැබ ඇත. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීමට එරෙහිව කැටලෝනියාවේ දියත් වෙමින් තිබුණ විරෝධතා ව්‍යාපාර වලට දහස් ගණනින් මහජනතාව සහභාගී  වී ඇත.

ගුරු විභාග සදහා සාමාන්ය දැනීම (1)

 

1).ශිෂ්ය කේ්න්ද්රිය අධ්යාපන යනු කුමක්ද ? – ශිෂ්යා මුල් කරගත් අධ්යාපනයයි

2).ශිෂ්යත්වය ආරම්භ කළ වසර කුමක්ද ? – 1939

3).පාසල් ළමුන් සදහා නොමිලේ පොත් බෙදා දීම ආරම්භ කල වර්ෂය කුමක්ද? – 1980

4).2016 වන විට රජයෙ පාසල් ගණන කොපමණද? – 10162

5).ශ්රි ලංකාවේ ප්රථම දහම් පාසල කුමක්ද? – ගාල්ල විජයානන්ද දහම් පාසල

6).ශ්රි ලංකාවේ ප්රථම විදුහල්පතිනිය කවුරැන්ද? – අනුලා මැණිකේ උදලාගම

7).අධ්යාපන අඛණ්ඩ සැලසුම් ප්රවේශයේ (2016-2020) මධ්යකාලීන උපාය මාර්ගික සැලසුම් මානවා ද ? –
1. වසර 13ක් දක්වා අධ්යාපනය ලැබීම අනිවාර්ය කිරීම
2. ළඟම පාසල හොදම පාසල වැඩසටහන

8). මුස්ලිම් පාසල් පිහිටුවීමේ හා මුස්ලිම් අධ්යාපනය නගා සිටුවීමේ පුරෝගාමියා
කවුද? – M.D.සිද්දි ලෙබ්බෙ මහතා

9). ප්රථම බෞද්ධ පාසල කුමක්ද ? – ජිනලබ්දි විශෝදන පාසල

10). ලංකාවේ ඇති රජයේ පාසල් ගණන කොපමණද ? – 9998

11). 2016 වසරේ විවෘත කළ හරිත සරසවියේ උපකුලපතිවරයා කවුද? – E.A. වීරසිහ

12). 17.ශ්රි ලංකාවේ ප්රථම විශ්ව විද්යාලය කුමක්ද? – ලංකා විශ්ව විද්යාලය

13).පාසල් වල උසස් පෙළ විභාග සදහා අලුතෙන් එක් කල විෂය මාලාව කුමක්ද? – තාක්ෂණ විෂය ධාරාව

14).ආසියායේ විශාලම පුස්තකාලය පිහිටා ඇත්තේ කොහේද? පේරායදණිය විශ්ව විද්යාලයේ

15). නිදහසින් පසු පළමු අධ්යාපන ඇමති කවුද? – E.A.නුගයවල මහතා

16). සාගර විශ්ව විද්යාලය පිහිටා ඇත්තේ කොහේද? – තංගල්ල

17). ලෝක ගුරැ දිනය යෙදී ඇත්තේ කවදාද? – ඔක්තෝම්බර් 6

18). විවෘත විශ්ව විද්යාලය ආරම්භ කළ වසර කුමක්ද ? – 1980

19). ලංකාවේ ප්රථම විශ්ව විද්යාලය පිහිටි ස්ථානය කුමක්ද ? – පෑලියගොඩ විද්යාලංකාර පිරිවෙන

20). විද්යාපීඨ ආරම්භ කළ වර්ෂය කුමක්ද ? – 1982

21). ලංකාවේ පළමු අධ්යාපන ඇමති කවුද? – C.W.W. කන්නන්ගර මහතා

22).ශ්රි ලංකාවේ ගුරැ සිසු අනුපාතය කීයද ? – 1:17

23). SEQI යන වචනයෙ දිගු නාමය සිංහලෙන් කුමක්ද? – පාසල් අධ්යාපන ගුණාත්මක දර්ශකය ( School Education Quality Index ).

24). ශ්රී ලංකාවේ පාසල් වර්ගීකරණය දක්වන්න?
1AB – සුපිරි(තාක්ෂණවේදය විෂය පවතින පාසල්),
AB – (උසස් පෙළ විද්යා, ගණිත, කළා, වාණිජ,)
1C – (උ/පෙළ කළා,වාණි)
2 – (1සිට11 ශ්රේණිය දක්වා,6 සිට 11 ශ්රේණිය දක්වා)
3- (ප්රාථමික)

25). දහම් පාසල් ආරම්භ කිරීම සදහා මුල් වූ විදෙස් ජාතිකයා කවුද? – හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් තුමා

26). මහත්මා ගාන්ධි ශිෂ්යත්වය ලබා දෙන්නේ කාහටද? – අ.පො.ස සාමාන්ය පෙළ ඉහලින් සමත් වු උසස් පෙළ හදාරන අඩු ආදායම් ලබන සිසුන් හට

27). සිසු දිවිය ශිෂ්යත්වය ලබා දෙන්නේ
කාහටද? – 10-13 ශ්රේණි වල ඉගනුම ලබන අඩු අදායමක් ඇති සිසුන් හට

28).සුජාත දියණි ශිෂ්යත්වය ලබා දෙන්නේ කාහටද? – අ.පො.ස උසස්පෙළ තාක්ෂණ හදාරණ සිසුවියන් හට

29). ශ්රි ලංකාවේ මුළු පාසල් ගනණ – 10,997 (2016 නව – 11,021)

30) ශ්රි ලංකාවේ අධ්යාපන කලාප ගණන – 98

31) ලන්දේසින්ගේ සමයේ ඇරඹි පාසල් –
පැරිස් පාසල්

32) ශ්රි ලංකාවේ මුළු රජයේ විශ්ව විද්යාල සංඛ්යාව – 15

33) මුළු ජතික අධ්යාපන විද්යාපීඨ සංඛ්යාව – 19

34) ලංකාවේ එකම බන්ධනාගාර පාසල පිහිටා ඇත්තේ – හෝමාගම, වටරැක

35) . උසස් පෙළ විෂය සංඛ්යාව 4 සිට 3 දක්වා අඩුකළ වසර – 1998

36) සමුපකාර අධ්යාපනය ලබා දෙන පාසල පිහිටියේ කොහේද – පොල්ගොල්ල

37) ළමා ශ්රමය ලෙස ගැනෙන වයස් සීමාව – 14ට අඩු

38) පාසල් නිල ඇඳුම ලෙස ශිෂ්යාවන් ළමාසාරි අදින උතුරුමැද පළාතේ පිහිටි පාසල – කැකිරාව මධ්ය මහා විද්යාලය

39) ශ්රී ලංක විවෘත විශ්ව විද්යාලය අරම්භ කිරීමට ආධාර දුන් රට – ස්වීඩනය

40) ඉංග්රීසි භාෂාව අනිවාර්ය කරමින්, ඉංග්රීසි මාධ්යය පාසල් ඇතිකළේ කුමන ප්රතිසංස්කරණ යටතේද? 1833 කෝල්බෲක් ප්රතිසංස්කරණ

41) ‘නෝමල් පාසල්’ ඇරඹිමේ අරමුණ – ඉංග්රීසි ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීම

42) 1841 පිහිටවු මෙරට අධ්යාපනයට අදාළ කොමිසම – මධ්යම පාඨශාලා කොමිසම

43) මුස්ලිම් පාසල් නඟාසිටුවීම සඳහා සිද්ධි ලෙබ්බේ මහතාට සහාය වු විදේශිකයා – ඔරබි පාෂා

44) පෞද්ගලික පාසල් හා ගුරු විද්යාල රජයට පවරා ගැනුණේ – 1960 ආධාර ලබන පාසල් හා ගුරු විද්යාල (විශේෂ විධිවිධාන) පනතින්

45) අ.පො.ස. උ/පෙළ සාමාන්ය පොදු පරීක්ෂනය සමත් වීම සඳහා ලබාගත යුතු අවම ලකුණු සංඛ්යාව – 30.

46) සාගර විශ්ව විද්යාලය අයත්වන අමාත්යාංශය -යෞවන හා නිපුනතා සංවර්ධන අමාත්යංශය.

47) අ.පො.ස. (උ. පෙළ) තාක්ෂණවේදය සමත්වීමට සමාන NVQ මට්ටම වන්නේ – level 4

48) ඉගෙනීම පිළිබඳ තැත්-වරද න්යාය ඉදිරිපත් කළේ – තෝන්ඩයික්

49)සාමාන්යයෙන් වර්ෂයකට පාසල් පැවැත්වීමට නියමිත දින ගණන – 210

50) ලංකාවේ අඩුම පාසල් ප්රමාණයක් ඇති පළාත – උතුරු පළාත

51) ‘ළමා මිතුරු පාසල්’ ව්යාපෘතිය සඳහා අධාර කළේ – යුනිසෙෆ්

52) නැණසල ව්යාපෘතිය ආරම්භ කළ වසර – 2005

53) උසස් අධ්යාපන අමාත්යංශයේ වෙබ් අඩවිය වන්නේ – http://www.mohe.gov.lk

54) විවෘත විශ්ව විද්යාලය ආරම්භ කළ වසර වන්නේ – 1980

55) වර්තමානයේ 1 හා 2 ශ්රේණිවලට ඉංග්රිසි උගන්වන ක්රමය හැඳින්වෙන්නේ – activity based oral english

56) Z-score ක්රමයේ නිර්මතෘවරයා කව්ද? – මහාචාර්ය රැල්f තටිල්

 

තරඟ විභාග සදහා සාමාන්ය දැනීම

 

1. උතුරු කොරියාව විසින් දකුණු කොරියාව දෙසට එල්ල කරනු ලබන මිසයිල ප්රහාර ව්යර්ථ කිරීම සදහා ඇමරිකාව
විසින් දකුණු කොරියාවේ ඉදි කරන ලද
මිසයිල නාශක ආරක්ෂණ පද්ධතිය කුමක්ද? – තාඩ් ආරක්ෂණ පද්ධතිය

2. ලංකාවේ ප්රථම අධි විද්යුත් පරීක්ෂණාගාරය කුමක්ද?

මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ විද්යුත් ඉංජිනේරු පීඨයේ ඉදිකළ ‘මහාචාර්ය රොහාන් ලූකස් අධි විද්යුත් පරීක්ෂණාගාරය

3. මැදපෙරදිග පවතින විශාලතම ඇමරිකානු ගුවන් හමුදා කඳවුර පිහිටා ඇති රාජ්යය කුමක්ද? – කටාර් රාජ්යය

4. අභ්යාවකාශයට ගිය පළමු මිනිසා කවුද? යූරි ගගාරින් (රුසියාව)

5. පැසිපික් හා අත්ලාන්තික් සාගරය යා කරමින් ඉදි කරනු ලැබු ඇළ මාරගය කුමක්ද? – පැනමා ඇළ

6. පැනමා ඇළ ඉදි කිරීමට මුල් වු රාජ්යන් දෙක මොනවාද? – ප්රංශය හා ඇමරිකාව (ප්රංශය ඇති වු බදා නිසා වැඩ අත් හැර දැමු විට ඇමරිකාව එය ඉදි කිරීම භාර ගෙන ඇත).

7. නැනෝ තාක්ෂණය ආරම්භ කිරීම වෙනුවෙන් නොබෙල් ත්යාගයෙන් ද පිදුම් ලැබු භෞතික විද්යාඥයා කවුද? – 1959 දී රිචඩ් ෆෙමන්

8. ලෝකයේ භු තැටි ව්යාප්තියට අනුව ලංකාව අයත් වන භු තැටිය කුමක්ද? – ඉන්දු-ඕස්ට්රේලියානු තැටියට

9. උපස්තිති වාදී චිත්ර කලාවේ ආරම්භක රට කුමක්ද? – ප්රංශය

10. පරිගනක මතක වර්ග දෙක කුමක්ද?
1. නශ්ය මතකය
2. නශ්ය නොවන මතකය

11. පරිගනක නශ්ය මතකය යනු කුමක්ද? – විද්යුතය මත රදා පවතින මතක වර්ගයයි .මෙහි විශේශත්වය වන්නේ ගබඩාවන දත්තයන් විද්යුතය ඇති විට රඳා පවතින අතර විදුලිය විසන්දි වූ විට දත්ත මැකී යයි.

12. පරිගනක නශ්ය නොවන මතක යනු
කුමක්ද? – මෙවැනි මතකයන් තුල රඳා පවතින දත්ත විද්යුතය මත රදා නොපවතියි .එනම් විදුලිය විසන්දි වුවද මතකය මැකීයාමක් සිදු නොවේ .

13. විරංජන කුඩු නිෂ්පාදනය සදහා යොදා ගන්නා අමු ද්රව්ය කුමක්ද? – හුණුගල් (හුණුගල් ප්රධාන අමුද්රව්ය ලෙස යොදා ගනිමින් තෙතමනය සහිත කැල්සියම් හයිඩ්රොක්සයිඩ් ( Ca(OH)2) සහ ක්ලෝරීන් වායුව (Cl2) ප්රධාන ආරම්භක ද්රව්ය ලෙස භාවිත කරමින් විරංජන කුඩු නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරනු ලබයි.)

14. Broadcast දත්ත සම්ප්රේෂණය යනු කුමක්ද? – සම්ප්රේෂණය කරන දත්ත එකවර ස්ථාන රාශියකට ලැබීමට සැලැස්වීම ( රුපවාහිනී , ගුවන්විදුලි සම්ප්රේෂණය )

15. සිස්ටයින් දෙව් මැදුරේ සිවිලිම මත ලෝකෝත්පත්ති කතාව නැමැති සිතුවම අදින ලද ශිල්පියා කවුද? – මයිකල් ඇන්ජලෝ

16. ඉන්දු නිම්න ශිස්ටාචාරයේ පාලන මද්යස්තාන දෙක මොනවාද? – මොහෙන්ජොදාරෝ සහ හරප්පාවයි

17. කැල්සියම් කාබයිඩ් නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ප්රධාන අමු ද්රව්ය මොනවාද? – හුණුගල්

18. සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් ස්ඵඨිකීකරණය කර නිපදවන්නේ මොනවාද? – ලුණු

19. අයඩීන් ලුණු සැදිමට ලුණු වලට එකතු කරන අමු ද්ර්ව්ය මොනවාද? පොටෑසියම් අයඩේට්

20. රොඩේසියාව නමින් දැන් හැදින්වු රට දැන් හැදින්වෙන්නේ කුමන නමකින්ද? සිම්බාබ්වේ

21. සියම් දේශය නමින් දැන් හැදින්වු රට දැන් හැදින්වෙන්නේ කුමන නමකින්ද?
තායිලන්තය

22. මධ්යතන යුගයේදී කළු මරණය නමින් මැඩගස්කරයේ පැතිර ගිය රෝගය කුමක්ද? මහාමාරිය

23. ජාත්යන්තර යුධ අධිකරණයෙන් ඉවත් වූ රට කුමක්ද​? – බුරින්ඩි (Burindi)

24. කෘතිම බුද්ධිය සම්බන්ධ මයික්රොසොෆ්ට් සමාගමේ නව ව්යාපෘතිය කුමක්ද​? – Project Brainwave

25. “පිපාසිත මහද්වීපය” ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කුමන මහද්වීපයද? – අප්රිකා මහද්වීපය

26. ඉහළම ආයු අපේක්ෂාව ඇති රට කුමක්ද? – මොනාකෝ රාජ්යය

27. ඩුරන් රේඛාව යනු කුමක්ද? පාකිස්ථානය සහ ඇෆ්ගනිස්තානය වෙන් කරන රේඛාවයි

28. සෞදි අරාබිය විසින් පුරවැසිභාවය ලබා දුන් කෘත්රිම බුද්ධියකින් සමන්විත
රොබෝවරිය කවුද? ‘සොෆියා’

29. “තුං මං හන්දිය​” රචනා කලේ කවුද​?
-මහගමසේකරයන්

30. අන්තර්ජාතික වී පර්යේෂණායතනය පිහිටුවා ඇති රට කුමක්ද? – පිලිපීනය

31. දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයේ මුලස්ථානය? – නේපාලයේ කත්මණ්ඩු නුවර

32. Paradise Papers (පාරාදීස පත්රිකා) යනු කුමක්ද?

33. RAW බුද්ධි සේවාව අයත් රට කුමක්ද? ඉන්දියාව

34. KGB බුද්ධි සේවාව අයත් රට කුමක්ද?රුසියාව

35. Osama bin Laden නායකත්වය දැරු ත්රස්ත සංවිධානය කුමක්ද? – AL-QAEDA

36. AL-QAEDA සංවිධානයයේ වර්තමානයේ නායකත්වය දරන්නේ කවුද? – Ayman al-Zawahiri (2011–present)

37. මුස්ලිම් පාසල් ඇරඹිමේ පුරෝගාමියා
කවුද? – එම්.සි. සිද්දි ලෙබ්බේ

38. ශ්රි ලංකාවේ ප්රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාස ගණන – 332

39. ශ්රි ලංකාවේ මැතිවරණ දිස්ත්රික්ක ගණන – 22

40. පසුගියදා බලයෙන් පහකළ දකුණු කොරියා ජනපති කවුද? – පාර්ක් ග්වේන් හයි

41. ගූගල් ලූන් යනු කුමක්ද? – බැලුන යොදා ගනිමින් අන්තර්ජාල පහසුකම් ලබාදෙන ගූගල් ව්යාපෘතිය

42. 2020 දි ඔලිම්පික් ක්රීඩා උළෙල පැවැත්වෙන රට කුමක්ද? – ජපානය

43. තහනමට ලක් වු ලජ්ජා ක්රුතිය රචනා කරන ලද ලේඛිකාව කවුද? – නස්ලීමා තස්රීන්

44. ඉන්දියාවේ චෙන්නායි නගරය අතීතයෙ හැදින්වු නම කුමක්ද ? මදුරාසිය

45. මොරගහකන්ද වේල්ල ඉදිකර ඇත්තේ කුමන ගඟ හරස් කරද? – අඹන් ගඟ

46. ලොව 8 වන මහද්වීපය කුමක්ද? — සීලැන්ඩියා

47. 2018 ලෝක පාපන්දු ශුරතාව පවත්වනු ලබන්නේ කොහේද? – රුසියාව

48. ලොව වැඩිම ඒකපුද්ගල ආදායම ඇති රට කුමක්ද? – කටාරය

49. ලොව ප්රථම ජන පතිනිය කවුද? ඉසබෙලා පෙරොන්

50. සුදු මිනිසාගේ මිනි වල ලෙස හදුන්වන්නේ කොහේද? – සියෙරා ලියෝන්

අනුෂා ගෝකුල මහත්මිය දිණමිණ පුවත් පතට ලියු සාමාන්‍ය දැනීම 1 වන කොටස

අනුෂා ගෝකුල මහත්මිය දිණමිණ පුවත් පතට ලියු බුද්ධි කලම්භනය 1 වන කොටස

සම්ප්‍රදාය අතික්‍රමණය කළ පෙරූ හි විශ්ව රූ රැජින තරගාවලිය

2017 නොවැම්බර් 26 වන දින Las Vegas හිදී පැවැත්වීමට නියමිත විශ්ව රූ රැජිණ තරගාවලිය ලොව පැවැත්වීමට නියමිත 66 වන විශ්ව රූ රැජිණ තරගාවලිය යි.

මීට සමගාමීව පසුගිය දිනෙක පේරු රාජ්‍යයේ රුමතියන් 153 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත තරගාවලිය මෙතෙක් පැවති විශ්ව රූ රැජිණ තරගාවලීන්ට වඩා විප්ලවීය වෙනසක් දරා තිබුණි.

ඇමෙරිකාවේ Las Vegas හි පැවැත්වෙන විශ්ව රූ රැජින තරගය සඳහා සුදුසුකම් ලැබූ රූ රැජිනන් 23 දෙනා තම තරග වටයේදී සිය සිරුරේ ප්‍රමාණ ඉදිරිපත් කරනු වෙනුවට, කාන්තාවන්ට එරෙහි ලිංග භේදය පදනම්ව එල්ලවූ ප්රමුඛ පෙළේ ප්රහාර පිළිබඳ ප්රවෘත්ති වාර්තා ඉදිරිපත් කෙරීය.

පෙරු රාජ්යය තුළ සිදුවන ලිංගික සූරාකෑම හේතුවෙන් සෑම මිනිත්තු 10ට වරක් තරුණියක් මිය යන බවත්, එරට කාන්තාවන්ගෙන් 70% වැඩි ප්රමාණයක් මහමග හිරිහැරයට ලක්වන බවත් ඔවුන් ලොවට අනාවරණය කෙරීය.

“අවාසනාවකට වගේ, මේ ගැන නොදන්නා බොහෝ කාන්තාවන් හිතන්නේ මේවා හුදෙකලා සිදුවීම් කියලයි,” තරගයේ සංවිධායිකා ජෙසිකා නිව්ටන් ඒඑෆ්පී පුවත් සේවයට පවසා ඇත. තරගයේ සංවිධායිකා ජෙසිකා නිව්ටන් මහත්මිය එහිදී කළ ප්‍රකාශයක් බොහෝ දෙනාගේ අවධානයට හා කතා බහට ලක් වී ඇත. එනම් තරගය ආරම්භයේදී එක්වූ තරගකාරියන් 150 දෙනාගෙන් 5 දෙනෙකුම දූෂණය ඇතුළු ප්රචණ්ඩත්වයට ගොදුරුවූවන් බවට ඇය කරන ලද ප්‍රකාශයයි.

“රෝමිනෝ ලොසානෝ” තරගයේ ජයග්‍රාහී රූ රැජින වූ අතර කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වයේ තත්ත්වය පෙන්වමින් නොවැම්බර් මාසයේදී ලීමා අගනුවර පාගමනක් යෙදීමට තරගකාරියෝ බලාපොරොත්තු වෙති.

ලක්දිව ගිලගන්නා මත් උවදුර

වර්තමානයේ ලංකාවේ බාල මහලු බොහෝ පිරිස් මත්ද්රව්ය භාවිතයට ඇබැහි වී ඇත. පොල් රා, කිතුල් රා වැනි දේශීයව නිපදවා ගන්නා මත් ද්රව්ය ඈත අතීතයේ සිටම ලාංකිකයන් භාවිතා කර තිබේ.
නමුත් එය ලංකාව තුළ හානිකර ලෙස ව්යාප්ත වීම ආරම්භ වුයේ 1505 දී ලංකාවට පැමිණි පෘතුගීසින්, ඉන්පසුව ලන්දේසින් සහ අප රට ආක්රමණය කළ ඉංග්රීසින් මගිනි. මීට බලපෑ ප්රධානතම හේතුව ලෙස 1978 හදුන්වා දෙනු ලැබූ විවෘත ආර්ථික ප්රතිපත්තිය සැලකිය හැක.
ආනයන අපනයන වෙළඳ කටයුතු හේතුවෙන් මෙරටට විවිධ මත්ද්රව්යන් නීති විරෝධී ලෙස පැමිණෙන්නට විය. එදා මෙදා තුර මත් උවදුර ලංකාවේ නොවිසදුන ගැටලුවක් බවට පත් වී ඇත.
මෙලෙස ලංකාව මත් උවදුරෙහි ගොදුරක් බවට පත් වීමට ලංකාවෙ පිහිටීමද හේතු වී ඇත. එනම් ලංකාව ලොව ප්රධානතම හෙරොයින් නිෂ්පාදන මධ්යස්ථාන වන ලාඕසය, බුරුමය, තායිලන්තය, ඇෆ්ගනිස්තානය, ඉරානය, පකිස්තානය යන රටවල්වලට මධ්යස්ථව පිහිටිමද ඒ සදහා හේතු වී තිබේ.
මත්ද්රව්ය ප්රබල රසායනයකි. එය මොළය කේන් ද් ර කර ගනිමින් මුලු මහත් ශරීරයටම ප් රබල බලපෑමක් එල්ල කරයි. මොලය ඇසුරු කර ගත් හෝමෝන මගින් මිනිස් සිතුවිලි වලට පවා බලපෑම් එල්ල කරමින් එය ප් රබල ඇබැහි බවක් ද ඇති කරයි.
මීට වැඩිපුරම ගොදුරු වන්නේ ජාතියේ ජීවනාලිය වන ළමා හා තරුණ පරපුරයි. එම නිසා ඔබ අප සියලු දෙනා මත් උවදුර පිටුදැකීම සදහා පෙරමුණ ගෙන කටයුතු කළ යුතුය.