ශ්‍රී ලංකාවේ අමරණීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා – ජෙෆ්රි බාවා

බටහිරකරණයට ලක්ව තිබූ ලාංකේය  ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය දේශීය කලාවක් බවට නැවත පත් කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ඔහුටය. නිවර්තන නුතනවාදය (Tropical Modernism) නම් සංකල්පයේ නිර්මාතෘවරයා වන මෙතුමා ශ්‍රී ලංකා ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ හැරවුම් ලක්ෂය බවට පත්වුනා. ඔහුටම ආවේනික වූ නිර්මාණයන්  ලංකාවේ පමණක් නොව මුළු ලෝකය පුරාම ප්‍රචලිත වුනා.

 

1919 දී  උපත ලැබූ ජෙෆ්රි බාවා 1944 දී අධි නිතීඥයෙක් බවට පත් වුනා. ඒ ලන්ඩන් මිඩ්ල් ටෙම්පල් හිදී නිතිය හැදෑරීමෙන් පසුවයි. නමුත් මෙම සියලු වෘත්තින්ගෙන් සමුගෙන ඔහු වයස අවුරුදු 38දි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙක් බවට පත්වූවා.

 

ලොවම මවිතකළ ලොව සුපතල නිර්මාණ රැසක් ඔහුගෙන් බිහිවන්නේ ඉන් පසුවයි. ශ්‍රී ලංකා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී ආයතනයේ මුලස්තානය, පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය, රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලය, කණ්ඩලම හෝටලය, හිල්ටන් හෝටලය, ලයිට් හවුස් හෝටලය, ගංගාරාම සීමා මාලකය, බ්ලූ වෝටර්ස්  හෝටලය, ලුණු ගග උද්‍යානය මෙන්ම අකුරැස්ස නිල්වලා විද්‍යාපීඨය ඔහුගේ දක්ෂතාවය ලොවටම හඩගා කියන නිර්මාණයන්. ඔහු මෙරට පමණක් නොව විදේශයන් හිද  නිර්මාණ කොට තිබෙනවා. ඔහු ඉදිකළ සංචාරක හෝටල් 30 අතුරින් 18ක් පමණම විදේශයන් සදහා නිර්මාණය කල ඒවායි.

 

ශ්‍රී ලංකාවේ උත්තරීතර ආයතනයක් වන දියවන්නා ඔය මැද පිහිටි පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය ඔහුගේ විශිෂ්ටතම නිර්මාණයක්. 1979-80 කාලයේදී ඉදි වූ මෙම ගොඩනැගිල්ල ජෙෆ්රි බාවාගේ නිර්මාණ කෞශල්‍යය මනාව විහිදා දක්වනවා. පාර්ලිමේන්තුවේ නිර්මාණ කාර්යය ජෙෆ්රි බාර දී ඇත්තේ වසන්තා යාකප්ෂන් නම් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිනියටයි. නමුත්, ඇය අතීත තොරතුරු හෙළි නොකිරීම නිසා පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය ගොඩනැගීමේ ඉතිහාසය අපට හරිහැටි දැනගැනීමට නොහැකියි.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව

තමන්ගේ නිර්මාණයට ප්‍රධාන අක්ෂයක් එක් කිරීම ජෙෆ්රිගේ නිර්මාණ වල දක්නට ඇති ලක්ෂණයක්. ප්‍රධාන අක්ෂයට අනකුත් කොටස් එක් කිරීම සිදු වෙනවා. එමගින් සමමිතික නිර්මාණයක් බිහි වෙනවා. මෙය Classical Architecture නමින් හැදින්වෙනවා.

 

දේශීය හා විදේශීය ආරයන් මිශ්‍ර කොට නව සංකල්පයන් ඔස්සේ ජෙෆ්රි බාවා නිර්මාණ කල බව විද්වතුන්ගේ මතයයි. ස්වාභාවික පරිසරය ඔහු තම නිර්මාණ තුලට යොදා ගත්තා. ලොව සුපතල කණ්ඩලම හෝටලය මෙයට ඇති හොදම උදාහරණයයි.  භූමියේ හැඩතල වෙනස් නොකර තම ඉදිකිරීම් සිදුකිරීමත් ඔහුගේ දක්ෂතාවයක්. එය රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉදිකිරිම් මගින් මනාව ඔප්පු වෙනවා.  ගෘහ නිර්මාණයට අමතරව මුර්ති,පෝසිලෙන් ආයිත්තම්,සිතුවම්,බිත්ති කැටයම් මගින් නිර්මාණ අලංකරණය කිරීමටද ඔහුට අපූරු හැකියාවක් තිබුණා.

කන්ලඩම හෝටලය

 

යටත් විජිත්වාදයත් සමග අපේ ආකල්ප ඒක තැනක පල වූ කාලයක ජෙෆ්රි බාවා කියන්නේ විප්ලවවාදියෙක්. ඔහු පාරම්පරික සංකල්පයෙන් ඔබ්බට ගියා. ලෝකයේ ප්‍රකට කලාවක් දේශීය සංකල්ප සමග මිශ්‍ර කරලා ලාංකික පොලවේ පැලපදියම් කරා. ඉතින්, ශ්‍රී ලාංකික කලාවට ඉමහත් සේවයක් ඉටු කරපු ජෙෆ්රි බාවා ශ්‍රී ලාංකීය හදවත් තුල සදා අමරණීයයි.

 

මුලාශ්‍ර : දෙසතිය සගරාව – 2017 නොවැම්බර් කලාපය

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *