විශ්මයජනක පාවෙන දුම්රිය

 

අපි හැමෝම කැමතියි දුම්රියේ ගමන් යන්න. එත් ඔබ දන්නවාද තවමත් ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන්නේ ඉතාම ප්‍රාථමික දුම්රිය තාක්ෂණයක් බව. ශ්‍රී ලංකාව තුල තවමත් ඉන්ධන මගින් ක්‍රියාත්මක වන දුම්රිය එන්ජින් භාවිත කරනවිට ලෝකය බහුලව භාවිත කරනනේ විදුලි  දුම්රියයි. මෙම විදුලි දුම්රියන් අතරින්ද ඉතා වේගවත් bullet train යනුවෙන් හඳුන්වන පැ .කි .මී .300 පමණ වේගයෙන් ගමන් කරන විදුලි දුම්රියද බොහෝ රටවල භාවිතයට ගැනෙනවා.  මේ සියලු තාක්ෂනය අභිබවමින් නවතම දුම්රිය තාක්ෂණයක් මේ වනට බිහි වී තිබෙනවා. මේවා හඳුන්වන්නේ Maglev trains  යනුවෙන්.

 

Maglev trains සඳහා මෙම නම වැටීමට හේතුව ඒ සඳහා භාවිතා වන magnetic levitation තාක්ෂණයයි. මෙම තාක්ෂනය මගින් කරනු ලබන්නේ විද්‍යුත් චුම්බක මගින් සාදන ලද දුම්රිය මාර්ගයක් මත දුම්රිය මැදිරි පා වන ආකාරයට ගමන් කිරීමයි. ඔව්, ඔබ පුදුම වෙනවා ඇති නමුත් මෙම තාක්ෂනය වර්තමානය වන විට භාවිත කරන රටවල්ද සිටිනවා. ඔබ දැක තිබෙනවා

ස්ථිර චුම්බක දෙකක සමාන ධ්‍රැව 2ක් සමීප කල විට ඒවා විකර්ෂණය වන ආකාරය. මෙම දුම්රිය පාවීම සඳහා  යොදාගන්නේ චුම්බකවල එම ලක්ෂණයි. දුම්රිය මාර්ගය විද්‍යුත් චුම්බකයකිත කර  දුම්රිය මැදිරිවල යට කොටස  තුල විශාල චුම්බක සවි කිරීමෙන් මෙම විකර්ෂණය ලබාගත හැකියි. එමගින් දුම්රිය මැදිරි 10cm  පමණ ඉහලින් පාවීමට සලස්වනවා. මෙමගින් ලැබෙන ප්‍රයෝජනය වන්නේ සාමාන්‍ය දුම්රියවල රෝද හා පීලි අතර ඇතිවන ඝර්ෂණය මෙහිදී ඇති නොවීමයි . එමනිසා දුම්රියේ වේගය තවත් වැඩි කරගත හැකියි.

 

ලෝකයේ බලවත් රටවල් තුල මෙම තාක්ෂනය පිළිබඳව පර්යේෂණ ඇරඹුනේ 1980 තරම් ඈත කාලයේ දී ය. ප්‍රධාන වශයෙන් ජර්මනිය හා ජපානය මෙම තාක්ෂණයේ නියමුවන්. නමුත් ඔවුන් භාවිත කරන ශිල්ප ක්‍රම එකිනෙකට වෙනස් බව පැවසෙනවා. ප්‍රථම වාණිජ maglev දුම්රිය ආරම්භ වුනේ 2004 වර්ෂයේ චීනය තුළයි . මෙය Shanghai maglev train ලෙස හැඳින්වෙනවා. එහි වේගය පැ.කි.මී. 430 ක පමණ ඉහල අගයක පවතිනවා. ජපානයද මේ වනවිට වැඩි වැඩියෙන් maglev තාක්ෂනය ඔස්සේ පර්යේෂණ කරමින් පවතින් අතර 2027 වනවිට ජපානයේ ප්‍රධාන නගර දෙකක් වන Tokyo හා Nagoya අතර මෙම දුම්රිය මාර්ගයක් ගොඩනැගීම ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තුවයි. පසුගිය දිනක ජපානය තම පර්යේෂණවල ඉහලම ප්‍රගතිය වාර්තා කළා . ඒ ලෝකයේ වැඩිම වේගයෙන් ධාවනය වන maglev දුම්රිය නිර්මාණය කරමින්. මෙම දුම්රියේ උපරිම වේගය 603 kmh වැනි ඉතා ඉහල අගයක් ගත්තා.

 

ඉතා කාර්යබහුල දිවි පෙවතක් ගතකරන වර්තමාන සමාජයට ගමනාගමනය හා ප්‍රවාහනය සඳහා  ඉතා වේගවත් ක්‍රම අවශ්‍ය වීම අරුමයක් නොවේ. නමුත් වේගය වැඩි  වන තරමට අවදානමද වැඩි වන නිසා මෙහිදී ඇති විය හැකි අනතුරු පිළිබඳව ද බොහෝ දෙනා අදහස් පල කර තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම ජපානය වැනි නිතර භූමිකම්පා ඇති වන රටක මෙම ක්‍රමය භාවිත කිරීම පහසු දෙයක් නොවේ. යම් ලෙසකින් ධාවන පථයේ ඇති චුම්බකීත තත්වයේ වෙනසක් වුවහොත් දුම්රියේ ගමනට බාධා ඇති වී විශාල විනාශයක් සිදු විය හැකියි. මෙවැනි අවස්ථා සඳහා සුදුසු විසඳුම් සොයා ගැනීමට පර්යේෂකයින් උත්සාහ කරමින් පවතිනවා.

 

කෙසේ නමුත් maglev ආගමනයත් සමඟ ලෝකයේ ගමනාගමන කටයුතු වෙනස්ම මුහුණුවරක් ගනු නොඅනුමානයි.

වීඩියෝ : https://www.youtube.com/watch?v=l-U7s6KpKwg

සැකසුම : ගිෂානි නිසංසලා

 

1 thought on “විශ්මයජනක පාවෙන දුම්රිය

    Shalini

    (November 28, 2017 - 3:43 am)

    Great job, Keep it up Gishani

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *